ሴውራት ብፓሪስ ፓርክ ቅብኣ ዝያዳ ዝፍለጥ ኮይኑ ግን ፍርቂ ስእልታቱ ትርኢት ባሕሪ እዮም ነይሮም

<ኣካል>

ፓርክ ዝሃነጹ ነጥብታት፡ ህዝባዊ ስብእና ሰውራት

ጆርጅ ሴውራት ዝብል ስም ምስ ሰማዕካ፡ ሓደ ንጽል ሓወልታዊ ምስሊ ኣብ ኣእምሮኻ ክመጽእ ይኽእል እዩ፡ "ሰንበት ድሕሪ ቀትሪ ኣብ ደሴት ላ ግራንደ ጃተ"። እዚ ኣብ ፓሪሳዊ መናፈሻ በረድ ዝተቐመጡ ረጅመንት ዝኾኑ ኣሃዛቱ ዘለዎ ምልክት ስእሊ፡ እምነ ኩርናዕ ታሪኽ ስነ-ጥበብ እዩ። ንልደት ፖይንቲሊዝም ዝውክል ኮይኑ፡ እዚ ሳይንሳዊ ኣገባብ ስእሊ ኮይኑ፡ ደቀቕቲ ነጥብታት ጽሩይ ሕብሪ ኣብ ዓይኒ ተዓዛቢ ዝወሃሃዱሉ እዩ። "ግራንድ ጃተ" ኣብ ውርሻ ሰውራት ኣዝዩ ዓብላሊ ብምዃኑ፡ ንሓደ ዘሰንብድ ሓቂ ይጽልሎ፡ ዳርጋ ፍርቂ ስእልታቱ ናይ ከተማ ትርፊ ግዜ ዘይኮነስ ናይ ባሕሪ እዩ ነይሩ። እዚ ኣብ ስርሑ ዘሎ ምክፍፋል ኣብ መንጎ ህዝባዊ ትርኢትን ብሕታዊ ትዕዝብትን ዝተመቕለ ስነጥበባዊ ይገልጽ፣ እዚ ክልተኣዊነት እዚ ዘመናውያን ትካላት ንግዲ ንህዝቢ ዝገጥሞም ፕሮጀክትታት ምስ ውሽጣዊ ስርሒታዊ ዋሕዚ ሚዛን ክህብዎ ከለዉ ክርድእዎ ዝኽእሉ እዩ- ከም መዋይዝ ዝኣመሰሉ ሚዛናዊ መድረኻት ንኽዕወቱ ክሕግዙ ዝተዳለዉ እዮም።

ስሕበት ገማግም ባሕሪ፡ ተኸታታሊ ስእሊ ባሕሪ ሴውራት

"ላ ግራንደ ጃተ" ንሳሎናት ፓሪስ ዝዓለመ ዝተሓሰበ ብሉጽ ስራሕ ክኸውን ከሎ፡ ሴውራት ግን ብተደጋጋሚ ካብታ ከተማ ኣምሊጡ ናብ ሰሜናዊ ገማግም ባሕሪ ፈረንሳ ኣምርሐ። ካብ 1885 ክሳብ ኣብ 1891 ኣብ ዘይግዚኡ ዝሞተሉ እዋን ኣስታት 50 መልክዕ ባሕሪ ኣፍርዩ። እዞም ኣብ ከም በዓል ሆንፍለር፡ ግራንድካምፕን ፖርት-ኤን-ቤሲን ዝኣመሰላ ወደባት ዝተቐብኡ ስርሓት፡ ካብቲ ቅርጻዊ ማሕበራዊ ስእሊ ናይቲ ኣብ መናፈሻኡ ዝረአ ትርኢት ዓለም ርሒቖም እዮም። ዝያዳ ጸጥታ ዘለዎምን ቅጽበታዊን ኣብ ሓላፊ ሳዕቤናት ብርሃንን ከባቢ ኣየርን ዘተኮሩ እዮም። ዘይከምቲ ዝተሓላለኸ መድረኽ "ላ ግራንደ ጃተ"፡ እዞም መልክዓ ባሕሪ መብዛሕትኡ ግዜ en plein air ዝተቐብኡ ኮይኖም፡ ሕመረት ናይ ሓንቲ ህሞት - ኣብ ልዕሊ ማይ ዝረአ ብርሃን ብርሃን፡ ስእሊ ሸራ፡ ህዱእ ዕብየት ባሕሪ ዝሓዙ እዮም። እዚ ተደጋጋሚ ትኹረት እዚ፡ እቲ ትርኢት ባሕሪ ነቲ ስነ-ጥበባዊ ኣገዳሲ ፈጠራዊ መዕቆቢ ምንባሩ ይሕብር።

ተነጻጻሪ ካንቫሳት፡ ህዝቢ ኣንጻር ውልቃዊ

ኣብ መንጎ መንግስታውን ውልቃውን ስርሓት ሰውራት ዘሎ ፍልልይ ኣዝዩ ዓቢ እዩ። ኣብ ፓርክ ዝስእሎ ስእልታት ብዛዕባ ሕብረተሰብ፡ ክልሰ-ሓሳብን ምቁጽጻርን እዩ። ብጥንቃቐ ዝተወጠኑ ድርሰታት ኮይኖም፡ ብኣሃዛት ዝተመልኡን ኣብ ትኽክለኛ ኣተገባብራ ናይቲ ፖይንቲሊስት ሜላኡ ዝተሃንጹን እዮም። እቲ ትርኢት ባሕሪ ብኣንጻሩ ኣብ ብሕትውና፡ ተፈጥሮን ርድኢትን ዝግበር መጽናዕቲ እዩ። መብዛሕትኡ ግዜ ዝተቐለለ ድርሰታት ኣለዎም፣ ማለት መስመር ኣድማስ፣ ውሑዳት ጀላቡ፣ ከምኡውን ሰፊሕ ሰማይን ማይን እዩ። ኣብዞም ስርሓት ዘለዉ ነጥብታት ውሑድ ተሪር ኮይኖም ይስምዖም፣ ነቲ ዝንቀሳቐስ ገጽ ባሕሪ ንምሓዝ ዝያዳ ዝላመዱ እዮም። እዚ ክልተኣዊ ምትእስሳር እዚ፡ ስነ-ጥበባዊ ልምዱ ኣብ ክፍልታት ምምቕቓል ከምዘድሊ ዘንጸባርቕ እዩ። ልክዕ ከምቲ ሓደ ቢዝነስ ከም መዋይዝ ዝኣመሰለ ማእከላይ ስርዓት ተጠቒሙ ንርክባት ዓማዊል (ህዝባዊ ፓርክ) ካብ ውሽጣዊ ሎጂስቲክስ (እቲ ህዱእ መልክዕ ባሕሪ) ንምፍላይ ግን ከኣ ንምምሕዳር ዝኽእል፡ ሰውራት ንዝተፈላለዩ ስነ-ጥበባዊ ድርኺታቱ ፍሉያት ፈጠራዊ መስመራት ይሕሉ።

ዝብል ጽሑፍ ኣሎ።
• 'ዘ ቻነል ኦፍ ግሬቭላይን፡ ግራንድ ፎርት-ፊሊፕ' (1890): ብሉጽ ስራሕ ርጉእ ኣግማድ፡ ብሱል ቅዲ ባሕሩ ዘርኢ።
• ‘ፖርት-ኤን-ቤሲን፡ መእተዊ ወደብ’ (1888): ውቁባት ማስትን ባንዴራታትን ዝሓዘ ዳይናሚክ ድርሰት፡ ንናይ ወደብ ትርኢት ናይ ምውቃር ዓቕሙ ዘርኢ።
• 'The Bec du Hoc, Grandcamp' (1885): ምስቲ ህዱእ ባሕሪ ዝጻረር ድራማዊ፡ መሬታዊ ገደል ገጽ፡ ኣብ ውሽጢ ቅዲ ባሕሪ ንዘለዎ ርሕቀት ዘጉልሕ።

ዝብል ጽሑፍ ኣሎ።

ኣብ ክልተ ክፋላት ዝርከብ ሕድሪ

ሰውራት ኣብ መበል 31 ዓመት ዕድሚኡ ጥራይ ሞቱ ንስራሕቱ ንእሽቶ ግን ከኣ ንምእማኑ ዘጸግም ጽልዋ ኣሕዲሩዎ። "ላ ግራንደ ጃተ" ዝናኡ ኣውሒሱ ንፖይንቲሊዝም ኣብ ታሪኽ ስነ-ጥበብ ብሲሚንቶ ክሰርዖ እንከሎ፡ መልክዓ ባሕራቱ ግን ዝያዳ ቅርበት ዘለዎን ምናልባት'ውን ዝያዳ ንኡስ ርድኢት ናይ ብልሓቱ ይህብ። ብሳይንሳዊ ክልሰ-ሓሳብ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ንተፈጥሮኣዊ ዓለም ብዕምቆት ዝምልስ ስነ-ጥበባዊ የርእዩ። እዞም ክልተ ኣካላት ስራሕ ብሓባር ምሉእ ስእሊ የቕርቡ፡ እዚ ድማ ህዝባዊ መሃዚን ናይ ብሕቲ ገጣምን እዩ። ንዝኾነ ትካል፡ ዋጋ ክልቲኦም ንህዝቢ ዝጥምቱ ብሉጻት ስራሓትን ብድሕሪ መጋረጃ ዝፍጸም ህዱእን ቅኑዕን ስራሕን ምርዳእ ንዘላቒ ዓወት ወሳኒ እዩ። ነዞም ድርብ መዳያት ብብቕዓት ምምሕዳር፡ ልክዕ ከምቲ ኣብ ውሽጢ ሞዱላር ኦኤስ ዝተፈላለዩ ፕሮጀክትታት ምውዳብ፡ ንኽልቲኡ ምህዞን ምርግጋእን የኽእል።

<ብሎክኮት> ዝብል ጽሑፍ ኣሎ። "መልክዓ ባሕሪ ሰውራት ንኣሽቱ ስርሓት ኣይኮኑን፤ ስቕ ዝበለ ጸረ-ነጥቢ ናይቲ ዓቢ ህዝባዊ መግለጺታቱ እዮም። ኣብኡ፡ እቲ ስነ-ጥበባዊ ኣብ ዝለዓለ ኣስተንትኖኣዊ ደረጃኡ፡ ምስ ሳይንሳዊ ጽንዓት ናይቶም ዝያዳ ፍሉጣት ድርሰታቱ ዝወዳደር ግጥማዊ ተሃዋስነት ዘለዎ ብርሃንን ሃዋህውን ክመልኽ ንርእዮ።" ዝብል ጽሑፍ ኣሎ።

ኣብ መወዳእታ ጆርጅ ሴውራት ኣብ ሓደ መናፈሻ ናይ ሓንቲ ፍጹም ድሕሪ ቀትሪ ቀባኢ ጥራይ ኣይነበረን። ንሱ’ውን ጸሓፊ ናይቲ ኩሉ ግዜ ዝቕየር ባሕሪ’ዩ ነይሩ፣ ናይ ሓደ ስነ-ጥበባዊ-ወይ ናይ ሓደ ኩባንያ-ዝዓበየ ሓይሊ መብዛሕትኡ ግዜ ኣብ ልዕሊ ሓደ ዓውዲ ብሉጽ ናይ ምዃን ዓቕሙ ምዃኑ ኣረጋጊጹ።

ዝብል ጽሑፍ ኣሎ።

ብተደጋጋሚ ዝሕተቱ ሕቶታት

ፓርክ ዝሃነጹ ነጥብታት፡ ህዝባዊ ስብእና ሰውራት

ጆርጅ ሴውራት ዝብል ስም ምስ ሰማዕካ፡ ሓንቲ ንጽልን ሓወልታዊትን ምስሊ ኣብ ኣእምሮኻ ክትመጽእ ትኽእል እያ፡ "ሰንበት ድሕሪ ቀትሪ ኣብ ደሴት ላ ግራንደ ጃተ"። እዚ ኣብ ፓሪሳዊ መናፈሻ በረድ ዝተቐመጡ ረጅመንት ዝኾኑ ኣሃዛቱ ዘለዎ ምልክት ስእሊ፡ እምነ ኩርናዕ ታሪኽ ስነ-ጥበብ እዩ። ንልደት ፖይንቲሊዝም ዝውክል ኮይኑ፡ እዚ ሳይንሳዊ ኣገባብ ስእሊ ኮይኑ፡ ደቀቕቲ ነጥብታት ጽሩይ ሕብሪ ኣብ ዓይኒ ተዓዛቢ ዝወሃሃዱሉ እዩ። "ግራንድ ጃተ" ኣብ ውርሻ ሰውራት ኣዝዩ ዓብላሊ ብምዃኑ፡ ንሓደ ዘሰንብድ ሓቂ ይጽልሎ፡ ዳርጋ ፍርቂ ስእልታቱ ናይ ከተማ ትርፊ ግዜ ዘይኮነስ ናይ ባሕሪ እዩ ነይሩ። እዚ ኣብ ስርሑ ዘሎ ምክፍፋል ኣብ መንጎ ህዝባዊ ትርኢትን ብሕታዊ ትዕዝብትን ዝተመቕለ ስነጥበባዊ ይገልጽ፣ እዚ ክልተኣዊነት እዚ ዘመናውያን ትካላት ንግዲ ንህዝቢ ዝገጥሞም ፕሮጀክትታት ምስ ውሽጣዊ ስርሒታዊ ዋሕዚ ሚዛን ክህብዎ ከለዉ ክርድእዎ ዝኽእሉ እዩ- ከም መዋይዝ ዝኣመሰሉ ሚዛናዊ መድረኻት ንኽዕወቱ ክሕግዙ ዝተዳለዉ እዮም።

ስሕበት ገማግም ባሕሪ፡ ተኸታታሊ ስእሊ ባሕሪ ሴውራት

"ላ ግራንደ ጃተ" ንሳሎናት ፓሪስ ዝዓለመ ዝተሓሰበ ብሉጽ ስራሕ ክኸውን ከሎ፡ ሴውራት ግን ብተደጋጋሚ ካብታ ከተማ ኣምሊጡ ናብ ሰሜናዊ ገማግም ባሕሪ ፈረንሳ ኣምርሐ። ካብ 1885 ክሳብ ኣብ 1891 ኣብ ዘይግዚኡ ዝሞተሉ እዋን ኣስታት 50 መልክዕ ባሕሪ ኣፍርዩ። እዞም ኣብ ከም በዓል ሆንፍለር፡ ግራንድካምፕን ፖርት-ኤን-ቤሲን ዝኣመሰላ ወደባት ዝተቐብኡ ስርሓት፡ ካብቲ ቅርጻዊ ማሕበራዊ ስእሊ ናይቲ ኣብ መናፈሻኡ ዝረአ ትርኢት ዓለም ርሒቖም እዮም። ዝያዳ ጸጥታ ዘለዎምን ቅጽበታዊን ኣብ ሓላፊ ሳዕቤናት ብርሃንን ከባቢ ኣየርን ዘተኮሩ እዮም። ዘይከምቲ ዝተሓላለኸ መድረኽ "ላ ግራንደ ጃተ"፡ እዞም መልክዓ ባሕሪ መብዛሕትኡ ግዜ ኣብ ኣየር ዝተቐብኡ ኮይኖም፡ ሕመረት ናይ ሓንቲ ህሞት ይሕዙ ነይሮም - ኣብ ልዕሊ ማይ ዝወጽእ ብርሃን፡ ስእሊ ሸራ፡ ህዱእ ዕቤት ባሕሪ። እዚ ተደጋጋሚ ትኹረት እዚ፡ እቲ ትርኢት ባሕሪ ነቲ ስነ-ጥበባዊ ኣገዳሲ ፈጠራዊ መዕቆቢ ምንባሩ ይሕብር።

ተነጻጻሪ ካንቫሳት፡ ህዝቢ ኣንጻር ውልቃዊ

ኣብ መንጎ መንግስታውን ውልቃውን ስርሓት ሰውራት ዘሎ ፍልልይ ኣዝዩ ዓቢ እዩ። ኣብ ፓርክ ዝስእሎ ስእልታት ብዛዕባ ሕብረተሰብ፡ ክልሰ-ሓሳብን ምቁጽጻርን እዩ። ብጥንቃቐ ዝተወጠኑ ድርሰታት ኮይኖም፡ ብኣሃዛት ዝተመልኡን ኣብ ትኽክለኛ ኣተገባብራ ናይቲ ፖይንቲሊስት ሜላኡ ዝተሃንጹን እዮም። እቲ ትርኢት ባሕሪ ብኣንጻሩ ኣብ ብሕትውና፡ ተፈጥሮን ርድኢትን ዝግበር መጽናዕቲ እዩ። መብዛሕትኡ ግዜ ዝተቐለለ ድርሰታት ኣለዎም፣ ማለት መስመር ኣድማስ፣ ውሑዳት ጀላቡ፣ ከምኡውን ሰፊሕ ሰማይን ማይን እዩ። ኣብዞም ስርሓት ዘለዉ ነጥብታት ውሑድ ተሪር ኮይኖም ይስምዖም፣ ነቲ ዝንቀሳቐስ ገጽ ባሕሪ ንምሓዝ ዝያዳ ዝላመዱ እዮም። እዚ ክልተኣዊ ምትእስሳር እዚ፡ ስነ-ጥበባዊ ልምዱ ኣብ ክፍልታት ምምቕቓል ከምዘድሊ ዘንጸባርቕ እዩ። ልክዕ ከምቲ ሓደ ቢዝነስ ከም መዋይዝ ዝኣመሰለ ማእከላይ ስርዓት ተጠቒሙ ንርክባት ዓማዊል (ህዝባዊ ፓርክ) ካብ ውሽጣዊ ሎጂስቲክስ (እቲ ህዱእ መልክዕ ባሕሪ) ንምፍላይ ግን ከኣ ንምምሕዳር ዝኽእል፡ ሰውራት ንዝተፈላለዩ ስነ-ጥበባዊ ድርኺታቱ ፍሉያት ፈጠራዊ መስመራት ይሕሉ።

ኣብ ክልተ ክፋላት ዝርከብ ሕድሪ

ሰውራት ኣብ መበል 31 ዓመት ዕድሚኡ ጥራይ ሞቱ ንስራሕቱ ንእሽቶ ግን ከኣ ንምእማኑ ዘጸግም ጽልዋ ኣሕዲሩዎ። "ላ ግራንደ ጃተ" ዝናኡ ኣውሒሱ ንፖይንቲሊዝም ኣብ ታሪኽ ስነ-ጥበብ ብሲሚንቶ ክሰርዖ እንከሎ፡ መልክዓ ባሕራቱ ግን ዝያዳ ቅርበት ዘለዎን ምናልባት'ውን ዝያዳ ንኡስ ርድኢት ናይ ብልሓቱ ይህብ። ብሳይንሳዊ ክልሰ-ሓሳብ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ንተፈጥሮኣዊ ዓለም ብዕምቆት ዝምልስ ስነ-ጥበባዊ የርእዩ። እዞም ክልተ ኣካላት ስራሕ ብሓባር ምሉእ ስእሊ የቕርቡ፡ እዚ ድማ ህዝባዊ መሃዚን ናይ ብሕቲ ገጣምን እዩ። ንዝኾነ ትካል፡ ዋጋ ክልቲኦም ንህዝቢ ዝጥምቱ ብሉጻት ስራሓትን ብድሕሪ መጋረጃ ዝፍጸም ህዱእን ቅኑዕን ስራሕን ምርዳእ ንዘላቒ ዓወት ወሳኒ እዩ። ነዞም ድርብ መዳያት ብብቕዓት ምምሕዳር፡ ልክዕ ከምቲ ኣብ ውሽጢ ሞዱላር ኦኤስ ዝተፈላለዩ ፕሮጀክትታት ምውዳብ፡ ንኽልቲኡ ምህዞን ምርግጋእን የኽእል።

ዝብል ጽሑፍ ኣሎ።