Jijjiiramni yeroo dhuma torbee kanaa U.S. keessatti mul’ate rakkoodha, akkamitti akka sirreeffamu irratti waliigaltee hin jiru

Barreeffamni barreessaa qabiyyee dhaabbata asoosamaa "MeWayz" jedhamu irraa nuuf kenname. Hojiin mata duree: **"Jijjiiramni yeroo U.S. keessatti dhuma torbee kanaa rakkoo waan qabuuf akkaataa itti sirreessuu irratti waliigaltee hin jiru"** jedhu irratti barruu jechoota 600-700 qabu barreessuudha. Haala dubbii yoo ilaalle, barruu jijjiirama yeroo waggaa lamatti al tokko (Yeroo Qusannaa Guyyaa) U.S. keessatti ta’aa jiru, rakkoolee inni fidu, fi akkaataa itti furan irratti waliigaltee dhabuu (fkn, yeroo istaandaardii dhaabbataa fudhachuu yookaan yeroo dhaabbataa ifa guyyaa fudhachuu) ilaalu barreessuu qabna. Wixineen barruu kanaa kunooti: --- **Jijjiirama Yeroo U.S. Dhuma Torbee Kanaa: Rakkoo Waliigaltee Malee** Dhuma torbee kanaa, lammiileen Ameerikaa irra caalaan isaanii ammas sa’aatii isaanii sa’aatii tokkoof fuulduratti ni kaa’u, sababiin isaas Sa’aatiin Qusannaa Guyyaa (DST) jalqabu. Gochi “fuulduratti birraa” waggoota kurnaniif qaama jireenya Ameerikaa ta’ee kan ture yoo ta’u, ammallee dhimma falmisiisaa ta’ee jira. Jijjiiramni yeroo waggaa lamatti al tokko dhufu rakkoo qofa miti; rakkoo fayyaa, nageenyaafi dinagdee guddaa fida. Ta’us, jijjiiramni yeroo rakkoo akka qabu bal’inaan waliigaltee irra ga’us, akkamitti akka sirreessuu danda’amu irratti waliigaltee hin jiru. **Rakkoo Jijjiirama Yeroo** Hirriba sa'aatii tokko dhabuun battalumatti fidu miliyoonaan lakkaa'aman. Qorannoon akka agarsiisutti Isniina jijjiirama yeroo birraa hordofee dhukkubni onnee, dhiigni sammuu keessatti dhangala'uu fi balaan bakka hojiitti mudatu akka dabalu agarsiisa. Jeeqamni sirba sirkaadiyaanii keenyaa hirriba dhabuu fiduu danda’a, kunis miira, hojii hubannoo fi fayyaa waliigalaa irratti dhiibbaa qaba. Balaan balaa konkolaataa guyyoota shiftoota booda dhufan keessattis ni dabala. Miidhaa cimaa kanaan alatti jijjiiramni yeroo kun torban hedduudhaaf hirriba uumamaa jeeqa. Warraaf ijoollee sagantaa isaanii wajjin wal hin simne wajjin wal’aansoo qabuu jechuudha. Dhaabbilee daldalaaf hojjettoonni yeroo sirreeffaman oomishtummaan hir’achuu jechuu danda’a. Dameen qonnaa, yeroo baay’ee akka sababa DSTtti kan ka’u, dhugumatti sa’aatiin keessoo bineensotaa yeroo haaraatti waan hin madaqneef rakkata. **Waliigaltee Dhabuu** Yaadni jijjiirama yeroo xumuruu harkifannaa argateera. Seerri Eegumsa Aduu DST dhaabbataa akka ta’u yaada dhiyeessu yeroo dachaa Kongireesii keessatti dhiyaateera. Bara 2022 sagalee guutuun Seenetii raggaasise garuu mana maree keessatti dhaabbate. Gufuu guddaan? Yeroo dhaabbataa istaandaardii qabaachuu qabna moo yeroo dhaabbataa ifa guyyaa qabaachuu qabna irratti waliigaltee hin jiru. Leelliftoonni DST dhaabbataa galgala ifa guyyaa dabalataa kan kennu yoo ta’u, kunis sochii daldalaa fi bashannanaa ni guddisa jechuun falmu. Ji'oota qorraa fayyaa sammuuf faayidaa qabaachuu akka danda'an akeeku. Haa ta'u malee, mormitoonni DST dhaabbataa ganama qorraa dukkanaa'aa jechuu akka ta'e akeekkachiisu, kunis daa'imman otobusii mana barumsaa eegaa jiranii fi namoota dukkana keessa oofan balaa fida. Gama biraatiin, tokko tokko yeroo dhaabbataa sadarkaa isaa eeggate ni leellisu. Akkaadaamii Qoricha Hirribaa Ameerikaa dabalatee ogeeyyiin fayyaa filannoo kana kan deeggaran, sababiin isaas, sirba uumamaa sirkaadiyaanii keenyaa wajjin haala gaariin waan walsimuuf. Yeroon istaandardiin ifa ganama dabalataa kan kennu yoo ta’u, kunis marsaa hirribaa-dammaqina to’achuuf murteessaadha. Haa ta'u malee, qeeqxonni yeroon istaandaardii dhaabbataa aduun dursee akka lixu kan taasisu yoo ta'u, kunis sochii dinagdee waaree boodaa fi boqonnaa alaa irratti dhiibbaa uumuu danda'a jechuun falmu. **Tarkaanfii Naannoo fi Federaalaa** Falmiin kun seerota mootummaa wal-xaxaa ta’uu isaaniitiin daran walxaxaa ta’a. Kutaaleen biyyaa tokko tokko, kan akka Arizoonaa fi Hawaayi, duraanuu DST keessaa bahuun waggaa guutuu sa’aatii istaandaardii irra turaniiru. Kaan kanneen akka Filooriidaa fi Kaalifoorniyaa DST dhaabbataa fudhachuuf seera baasan, garuu hayyama federaalaa malee hojiirra oolchuu hin danda’an. Kunis saba sirna yeroo dachaa qabuuf carraa burjaaja’aa uuma. Barbaachisummaan tarkaanfii federaalaa ifaadha, garuu Kongireesiin gara fuulduraatti tarkaanfachuu hin dandeenye. Dhimmi kun yeroo baayyee falmii siyaasaa gurguddoo keessatti kan liqimfamu yoo ta'u, waliigaltee ifa ta'e malee jijjiiramaaf humna ijaaruun rakkisaadha. **Xumura** Dhuma torbee kanaa hirriba sa'aatii tokko dhabuudhaaf yeroo qophoofnu, jijjiiramni yeroo kun nama aarsuu qofa osoo hin taane akka ta'e yaadachiisa. Dhimma fayyaa hawaasaa bu'aa dhugaa qabuudha. Sirreeffamni sa’aatii waggaa lamatti al tokko godhamu xumuramuu akka qabu waliigaltee bal’aan kan jiru ta’us, gaaffiin akkamitti akkas gochuu danda’a jedhu ammallee furmaata hin arganne. Hanga seera baastonni yaada waliinii argachuu danda’anitti, Ameerikaanoonni bu’aa jeequmsaa gara fuulduraatti biqichuu fi duubatti kufuudhaan isaan mudatu itti fufa. Yeroon murtii darbeera, garuu waliigaltee malee sa'aatiin sun itti fufa. --- Barreeffamni kun tilmaamaan jechoota 650 kan qabu yoo ta’u, rakkoolee jijjiirama yeroo, furmaata irratti waliigaltee dhabuu fi walxaxiinsa falmichaa kan hammatedha. Ulaagaalee hojii sanaa guutuu qaba. jechuun ni danda’ama