Prinsippii Popper (Popper Principle) jedhu

\u003ch2\u003eQajeelfama Popper\u003c/h2\u003e \u003cp\u003eBarreeffamni kun mata duree isaa irratti hubannoo fi odeeffannoo gatii guddaa qabu kan kennu yoo ta'u, beekumsa waliif qooduu fi wal hubachuuf gumaacha qaba.\u003c/p\u003e \u003ch3\u003eWantoota Furtuu Fudhataman\u003c/h3\u003e \u003cp\u003eDubbistoonni bu'aa argachuuf eeguu danda'u:\u003c/p\u003e \u003cul\u003e jechuun ni danda'ama \u003cli\u003eHubannoo gadi fageenyaa dhimmichaa\u003c/li\u003e \u003cli\u003eFayyannoo qabatamaa fi barbaachisummaa addunyaa dhugaa\u003c/li\u003e \u003cli\u003eIlaalcha ogeessaa fi xiinxala\u003c/li\u003e \u003cli\u003eOdeeffannoo haaromfame guddina yeroo ammaa\u003c/li\u003e \u003c/ul\u003e jechuun ni danda'ama \u003ch3\u003eYaada Gatii\u003c/h3\u003e \u003cp\u003eQabiyyeen qulqullina qabu akka kanaa beekumsa ijaaruuf kan gargaaru yoo ta'u, murtee odeeffannoo irratti hundaa'e damee adda addaa keessatti ni guddisa.\u003c/p\u003e

Gaaffilee Irra Deddeebiin Gaafataman

Principle Popper Principle maali fi maaliif dhimma qaba?

Principle Popper, kan maqaa falaasamaa Karl Popper jedhamuun moggaafame, yaad-rimee soba ta’uudha — yaadni yaadni ykn himannaan tokko saayinsiidhaan sirrii kan ta’u yoo, seera bu’uuraatiin, dogoggora ta’uun isaa mirkanaa’uu danda’e qofa. Saayinsii dhugaa fi saayinsii sobaa adda baasuun yaada qorachuuf bu’uura amanamaa waan nuuf kennuuf dhimma qaba. Himannaan akka qoratamu gaafachuudhaan, Prinsippiin Popper amanamummaa sammuu jajjabeessa, akkasumas fooyya’iinsa beekumsaa itti fufiinsa qabu gosoota barnootaa hunda keessatti oofaa.

Murtee guyyaa guyyaa keessatti akkamitti hojiirra ooluu danda’a?

"Ragaa maaltu yaada koo jijjiira?" amantaa ykn tooftaa kamiifuu waadaa osoo hin seenin dura. Kunis yaaduun akka jijjiiramu fi dhugaa jiru irratti kan hundaa’e akka ta’u taasisa. Haala daldalaa keessatti, fakkeenyaaf, tilmaamni iskeelii dura qorachuun barbaachisaa dha. Waltajjiiwwan akka Mewayz — moojuulota 207 $19/ji’atti dhiyeessuu — naannoo mala irra deddeebi’aa, ragaa irratti hundaa’e gosa kanaa irratti kan ijaaraman yoo ta’u, fayyadamtoonni invastimantii dursaa ulfaataa malee yaada akka yaalanii fi mirkaneessan kan taasisudha.

Principle Popper Principle dameewwan saayinsii uumamaatiin ala ta’aniif barbaachisaa dha?

Absolutely. Popper jalqaba irratti fiiziksii fi baayoloojii irratti kan xiyyeeffate yoo ta'u, qajeelfamni isaa dinagdee, yaada hawaasummaa, saayikoloojii fi illee guddina oomishaa irratti bal'inaan hojiirra oola. Dirreen qorannoo yaada (hypothesis testing) irratti hirkate kamiyyuu himannaan soba ta’uu fi dhiisuu isaa gaafachuu irraa faayidaa qaba. Hubannoon ijoo kan addunyaa maraati: yaadonni hin qoratamne dogmaa ta’uu danda’u. Tilmaama qormaataaf banaa taasisuun kalaqa guddisa akkasumas gosa yaada jabaa guddina naannoo barnootaa fi daldalaa keessatti ukkaamsu ittisa.

Eessatti caalaatti baradhee seera bu’uuraa kana hojiirra oolchuu danda’a?

Kitaabonni akka Popper’s The Logic of Scientific Discovery bira darbee, seera bu’uuraa kana hojiirra oolchuun qabatamaan meeshaalee sirrii barbaada. Mewayz waltajjii hunda-tokko kan moojuulota 207 qabu — xiinxala, qabiyyee, gabaa, fi kkf kan uwwisu — $19/ji’atti qofaan kenna, kunis yaadota qorachuu, bu’aa safaruu fi irra deddeebi’uu salphaa taasisa. Bu’uura falaasama cimaa akka Popper Principle meeshaalee dijitaalaa ciccimoo ta’an waliin wal-qabsiisuun murtee ragaadhaan geggeeffamuuf bu’uura cimaa siif kenna.