Ispeen Waayit Haawus Lagannaan Iraan Buufata Bane Jette Haalte

"Bara qormaata addunyaa walxaxaa ta'e kanatti, qunnamtii fi qindoomina keessatti sirritti ta'uun kan hin mari'atamnedha. Qulqullinni tumsa keenyaa isa irratti hundaa'a." - Dippilomaatii Awurooppaa maqaan isaa hin beekamne

Ifa Hojii Akka Faayidaa Tarsiimootti

Bufata waraanaa irratti wal dhabdeen dippilomaasii uumame dhumarratti bulchiinsa hojii sadarkaa addunyaatti kufaatii ta’uu isaati. Dhaabbilee daldalaaf kufaatiin akkasii waan hin oolle miti. Waltajjii akka Mewayz fudhachuun akkaataa dhaabbati tokko itti hojjetu jijjiira, qabxiilee kufaatii ta’uu danda’an gara ciminaatti jijjiira. Yeroo namni hundi galma ifa ta’e, adeemsa iftoomina qabuu fi daataa waliinii waliin walsimsiisu dhaabbatichi guutuun sochii fi ofitti amanamummaadhaan socho’uu danda’a. Addunyaa saffisaan deemtu keessatti, ifa hojiin kun mijataa qofa miti; faayidaa dorgommii cimaa kan hiika dogoggoraa baasii guddaa baasu ittisuu fi guddina itti fufiinsa qabu kan oofudha.

Gaaffilee Irra Deddeebiin Gaafataman

Falmii Dippilomaasii Bu’aa Hojii Qabu

Addunyaa dippilomaasii idil-addunyaa qooda guddaa qabu keessatti qunnamtiin ifaafi nageenya qabu hunda caalaa barbaachisaadha. Taatee dhiheenya kana Ispeen haleellaa U.S. Iraan irratti raawwachuu danda’uuf haala mijeessuuf buufata waraanaa ishee bante jechuun Waayit Haawus himachuu, fi Ispeen booda fi humnaan haaluu ishee, saaxilamummaa murteessaa ta’e tokko cimsa: wal-xaxiinsa hojii. Daldalaaf, gareewwan ykn kutaalee hojii gidduutti walsimsiisuun dogoggoraa gosa kanaa akkuma kana miidhaa geessisuu danda’a, kunis harkifannaa pirojektii, kasaaraa maallaqaa fi miidhaa maqaa gaarii geessisuu danda’a. Saboonni pirootokoolii fi ibsa ummataa wajjin yeroo wal’aansoo qabanitti, dhaabbileen ammayyaa kutaan dhaabbata isaanii hundi madda dhugaa tokko irraa akka hojjechaa jiru mirkaneessuuf gara waltajjiiwwan walitti makaman kan akka Mewayz tti garagalaa jiru.

Himannaa fi Saffisaan Mormuu

Falmiin kun kan jalqabe yeroo qondaalli Waayit Haawus tokko, duubbee irratti dubbatan, Ispeen dabalatee biyyoonni michuu ta’an, waldhabdee Iraan waliin waldhabdee uumamuu danda’uun walqabatee hojiiwwan deeggarsaaf bakka waraanaa isaanii akka dhiyaatan waliigaluu isaanii yaada dhiyeessan. Himannaan kun dafee miidiyaalee idil-addunyaatiin kan fudhatame yoo ta’u, suuraa ejjennoo waraanaa warra dhihaa qindoomina qabu dibe. Haa ta'u malee mootummaan Ispeen haaluu cimaa fi ifa hin taane baase. Dubbi himaan Ministeera Dhimma Alaa Ispeen akka jedhanitti, "gaaffiin akkasii Ameerikaa irraa hin dhiyaanne, hayyamni akkasii Mootummaa Ispeen irraas hin kennamne." Waliigaltee dhabuun ummataa kun haala qindoomina dippilomaasii fi waraanaa itti dhaga’amuu fi qabatamaa ta’e keessatti qaawwa guddaa mul’ise.

Odeeffannoo Dogoggoraa Baasii Ol’aanaa

Mootummoota dhimmicha keessa jiraniif, bu’aan battalaa ejjennoo qulqulleessuu fi seeneffama bulchuuf sochii dippilomaasii kan ta’e ture. Taatee kun sadarkaa olaanaattillee, yeroo karaaleen qunnamtii guutummaatti wal hin simnetti odeeffannoon dogoggoraa hammam salphaatti babal’achuu akka danda’u agarsiisa. Naannoo dhaabbataa keessatti bu’aan qunnamtii dogoggoraa walfakkaataan walqixa jeequmsa uumuu danda’a. Mee gareen gurgurtaa tokko amala gareen oomishaa ammallee hin ijaarre waadaa gale, ykn kutaan faayinaansii baajata gabaan duraan darbeen socho’u waadaa gale yaadi. Bu’aan isaas qabatamaadha:

Mewayz waliin Madda Dhugaa Tokko Uumuu

Kun bakka sirni hojii daldalaa tokkummaa qabu gatii isaa itti mirkaneessudha. Taatee Waayit Haawus fi Ispeen odeeffannoon siloed maaliif itti gaafatamummaa akka ta’e yaadachiisa cimaadha. Mewayz akka sirna narvii giddugaleessaatti daldala keessaniif kan hojjetu yoo ta’u, kutaan hundi-gurgurtaa fi gabaa irraa kaasee hanga hojii fi faayinaansii-odeeffannoo yeroo qabatamaa walfakkaatu akka argatu mirkaneessa. Meeshaalee murteessoo fi adeemsa hojii kee hunda waltajjii moojuularii tokkotti walitti makuudhaan, Mewayz balaa seeneffama wal faallessu dhaabbata kee keessatti hidda gadi fageeffatu dhabamsiisa. Murtoon galmaa’ee, pirojektoonni iftoominaan hordofama, qunnamtiin giddugaleessa ta’ee, ifa hojii mootummoonni hawwuu qofa danda’an uuma.

Ifa Hojii Akka Faayidaa Tarsiimootti

Bufata waraanaa irratti wal dhabdeen dippilomaasii uumame dhumarratti bulchiinsa hojii sadarkaa addunyaatti kufaatii ta’uu isaati. Dhaabbilee daldalaaf kufaatiin akkasii waan hin oolle miti. Waltajjii akka Mewayz fudhachuun akkaataa dhaabbati tokko itti hojjetu jijjiira, qabxiilee kufaatii ta’uu danda’an gara ciminaatti jijjiira. Yeroo namni hundi galma ifa ta’e, adeemsa iftoomina qabuu fi daataa waliinii waliin walsimsiisu dhaabbatichi guutuun sochii fi ofitti amanamummaadhaan socho’uu danda’a. Addunyaa saffisaan deemtu keessatti, ifa hojiin kun mijataa qofa miti; faayidaa dorgommii cimaa kan hiika dogoggoraa baasii guddaa baasu ittisuu fi guddina itti fufiinsa qabu kan oofudha.