EBay Hojjettoota 800 Reefu Hojiirraa Ari'e. Sababni Dhugaa Maaliif Ta’eef Kunooti.

Yeroo Bet Doolaara Biiliyoona 1.2 Hojii 800 Baasisu

Murteen eBay humna hojjettoota isaa keessaa tilmaamaan %6 — tilmaamaan hojjettoota 800 — hir’isuuf murteesse, dhaabbatichi Depop Etsy irraa argachuuf waliigaltee doolaara biiliyoona 1.2 erga xumuree guyyoota muraasa booda bu’e. Fuula irraa yoo ilaalle yeroon isaa gara jabina fakkaata. Garuu mata duree oduu jalatti, tarkaanfiin kun tooftaa dhaabbataa shallagamee kan guutummaa indaastirii teeknooloojii keessatti haala nama jeequun baramaa ta'aa jiru mul'isa: humna hojjetaa jiru maallaqaan gargaaruuf ammoo maallaqa haaraa argachuuf biliyoonaan baasuu. Dhaabbileen ammayyaa namoota isaaniif iddoo gabaa isaanii wajjin wal bira qabamee yoo ilaalamu akkamitti akka iddoo guddaa kennan gaaffii mijataa hin taane kaasudha. Akkasumas daldala xixiqqaa fi giddu galeessaa cinaacha irraa ilaalaniif, maal gochuu akka hin qabne — fi maal akka qophaa’an irratti masterclass dha.

Herrega Dhugaa Hojiirraa Ari'amuu Duuba

Dhaabbanni hojii irraa ari'amuun yeroo muraasaaf bakka qullaa ta'etti raawwatama. Yeroo eBay Depop fudhachuu isaa beeksisu xiinxaltoonni battalumatti herrega kana hojjechuu jalqaban. Depop — gabaa faashinii irra deebiin gurguruu Gen Z irratti xiyyeeffate — eBay dimogiraafii baay’inaan waltajjii kana tuffate keessatti miila kenna. Garuu doolaarri biiliyoona 1.2 gatii ajaa'ibsiisaa dha, keessumaa dhaabbata guddinni galii isaa bu'uuraan walqixa ta'eef, bara 2021 irraa eegalee waggaatti naannoo doolaara biiliyoona 10.

Ari'amuun namoota 800 akka tasaa miti. Isaan caasaadha. Lakkoofsa mataa hir'isuudhaan, eBay waggaatti doolaara miiliyoona 80 hanga miiliyoona 120 gidduutti mindaa, faayidaa fi baasii hojii ol'aanaa qusachuu hin oolu. Sun waliigaltee Depop ifatti uwwisuuf gahaa miti, garuu baasii baattuu haalaan kan ofirraa ittisu yoo ta'u, dhaabbatichi waa'ee baasii irratti "naamusa" akka qabu invastarootaaf mallattoo agarsiisa. Faayinaansii dhaabbilee keessatti, kun tapha irra deebiin ramaduu jedhamuun beekama — maallaqa haaraa hin uumtu, tarree tokko irraa gara tarree biraatti sochoofta. Tarjaan "hojjetoota" jedhamee barreeffame xiqqaachuu qofa.

Kun eBay qofa miti. Waggoota sadan darban keessatti dhaabbileen teeknooloojii gurguddoon Meta, Google, Amazon, fi Microsoft dabalatee walumaa galatti hojjettoota 400,000 ol hojiirraa kan ari’an yoo ta’u, yeroo walfakkaatutti invastimantii guddaa AI, acquisitions, fi sarara oomisha haaraa irratti beeksisaniiru. Ergaan C-suite irraa dhufu ifaadha: galii gara fuula duraa irratti falmiin tarsiimoo namoota ammaa kana ijaaran caalaa dhimma qaba.

Maaliif Fudhachuu fi Hojii irraa Ari’amuun Waliin Imala

Tarsiimoo dhaabbataa keessatti kitaabni tapha akka gaariitti galmaa'e jira: dhaabbata tokko argachuu, sana booda gahee "barbaachisummaa" dhabamsiisuuf irra deebiin gurmaa'uu. Loojikiin kutaa boordii keessatti qulqulluu dhaga'ama. Depop garee oomishaa mataa isaa, hojjettoota injinariingii, fi kutaa gabaa yoo qabaate, eBay maaliif mindaa mataa isaa irratti dachaa qabachuu qaba? Qabatamaan garuu gaheen dhabamsiifame wal-irra bu’iinsa mudaa hin qabne ta’uun isaa yeroo muraasa. Yeroo baayyee hojjettoota sadarkaa giddu galeessaa kutaalee tangentially argachuu wajjin walqabatan keessatti — deeggarsa maamiltootaa, hojii keessoo, garee gurgurtaa naannoo — namoota hojiin isaanii sirnaan gara pivot tarsiimoo irratti hin kaartaa.

Paattarichi akkaataa dhaabbileen gurguddoon itti hojjetan irratti waldhibdee gadi fagoo ta’e mul’isa. Fudhachuun falmii gara fuulduraa kan ejjennoo gabaa fi miira invastarootaatiin kan oofudha. Hojii irraa ari’amuun baasii hir’isuu duubatti hafaa ta’ee fi dhiibbaa galii kurmaana kurmaanaan kan hoogganamudha. Lamaan isaanii yeroo tokkotti yeroo raawwattu seenaa wal faallessu lama himaa jirta: "Guddachaa jirra" fi "xiqqaa jirra." Gabaanis wal-faallaa kana badhaasuuf amala qaba. Hojjettoonni ittiin rakkachuu barbaadu.

Dhaabbiileen jeequmsa irraa hafan baasii cimaa fi hir'ina gara jabinaa gidduutti kan lulluuqan miti. Isaan warra guyyaa tokko irraa kaasee gahumsa hojii DNA isaanii keessatti ijaaranidha — kanaaf gara fuulduraatti invastimantii gochuu fi ummata isaanii kunuunsuu gidduutti gonkumaa filachuu hin qaban.

Kun Daldala Xixiqqaa fi Giddugaleessaaf Maal Jechuudha

Yoo daldala hojjettoota 5, 50, ykn 500 illee qabu yoo geggeessite, haala eBay ilaaltee si hin ilaallatu jettee yaaduu dandeessa. Garuu daayinamiksiin bu’uuraa iskeelii hunda irratti walfakkaataadha. Daldalli guddachaa jiru hundi dhuma irratti gaaffii wal fakkaatutu isa mudata: walxaxiinsa dabalataa akka qabataniif namoota baay’ee qacartaa moo garee duraan qabdu waliin walxaxiinsa dabalataa karaa itti to’attu argatta?

Daldaltoonni qacarrii hin raawwanne yeroo baayyee waggoota booda bakka eBay keessa of argatu — naannoo tokko tokkotti hojjettoota garmalee, kaan keessatti hojjettoota xiqqaa, fi madaallii deebi’anii akka jiraataniif yeroo yeroon hojii irraa ari’uu irratti hirkataa. Daldaltoonni sirna hojii fi otoomaatikii irratti invast godhan haala itti fufiinsa qabuun guddachuu barbaadu. Humna hojjetaa %6 barbaachisaa ta'e ijaaranii waan hin beekneef humna hojjetaa isaanii %6 hojiirraa ari'uun isaan hin barbaachisu.

Kun bakka haasofni tarsiimoo dhaabbataa irraa gara meeshaa qabatamaatti ce'uudha. Waltajjiiwwan akka Mewayz sadarkaa SMB irratti rakkoo kana furuuf sirriitti jiru. CRM, invoice, mindaa, bulchiinsa pirojektii, HR, fi xiinxalaaf ogeeyyii adda addaa qacaruu mannaa — achiis yeroo baajatni cimu dhugaa dhukkubsataa hojii irraa ari’uu (redundancy) mudachuu mannaa — daldaltoonni hojiiwwan sana gara sirna hojii tokkotti walitti makuu danda’u. Moojuulota 207 walitti makaman qabaachuun, daldalli tokko dandeettii osoo hin aarsaa godhin lean hojjechuu danda’a. Sun qananii miti; dinagdee jijjiirama hin qabneen ibsame keessatti tooftaa lubbuun jiraachuuti.

Baasii Dhokataa Dhangala'aa Dhangala'aa

EBay hojii irraa ari'amuun rakkoo balance sheet kamiyyuu irratti hin mul'anne calaqqisiisa: organizational bloat. Hojjettoota baay'ee qofa miti. Waa'ee sirnoota baay'ee, walharkaa fuudhinsa baay'ee, laayiyeroota raggaasifamuu baay'ee, fi meeshaalee baay'ee walitti hin dubbanneedha. Dhaabbanni hojjettoota 13,000 qabu (tilmaamaan lakkoofsa mataa eBay osoo hin ciccitin dura) meeshaalee sooftiweerii keessoo dhibbaan lakkaa'aman hojjechuu danda'a, tokkoon tokkoon isaanii saayiloo deetaa mataa isaanii, ba'aa suphaa mataa isaanii, fi garee namoota mataa isaanii kan hojiin isaanii inni jalqabaa meeshaa sana jiraachisuu ta'e.

Qorannoo McKinsey irraa argame akka agarsiisutti hojjetaan dhaabbatichaa giddu galeessaan guyyaatti application adda addaa 10 gidduutti jijjiira, yeroo oomishaa tilmaamaan %25 haala-jijjiirraa qofaan dhaba. Sana hojjettoota kumaatamaan lakkaa'aman irratti baay'isiitii oomishtummaa qisaasamame doolaara miliyoonaan lakkaa'amu ilaalaa jirta — maallaqa gahumsa dhabuu irratti gubachuu mannaa guddina irratti invast gochuu danda'u.

Daldaltoonni xixiqqaa kana irraa bilisa miti. Dhaabbanni namoota 20 qabu tokko meeshaalee adda addaa sagantaa baasuu, gabaa iimeelii, bulchiinsa maamiltootaa, herregaa, fi qunnamtii garee fayyadamu maallaqa maallaqaan bitamuu adda addaa 8-12 kaffaluun torbanitti sa’aatii dabarsuu daataa harkaan isaan gidduutti taasifamuu dhabuu danda’a. Furmaanni isaas jeequmsa kana falmuuf hogganaa hojii qacaruu miti. Furmaanni isaas waltajjiiwwan walitti makaman kanneen adeemsa hojii gara naannoo tokkotti walitti makuu filachuudhaan jeequmsa madda irratti uumamu dhabamsiisuudha.

Barnoota shan gurmaa'insa irra deebiin eBay irraa kanneen Daldala Kamiyyuu Ilaalchisan

Iddoo gabaa hojjettoota 13,000 qabu yookiin gorsaa 13 qabu yoo geggeessite, seera bu'uuraa sochii eBay duuba jiru wantoota gatii guddaa qaban of keessaa qaba. Garaagarummaan jiru daldaltoonni xixiqqoo barnoota kana irratti dursanii socho’uu danda’u, osoo isaan gurmaa’insa haaraa dhukkubsataa ta’etti hin dirqamin dura.

jechuun ni danda'ama
1. Osoo hin argatin dura odiitii godhi. eBay fayyadamtoota dargaggoota bira ga'uuf Depop bite, garuu baasii hojii irraa ari'uu jalqabarraa kaasee bishaan keessaa ba'e. Meeshaa haaraa, tajaajila, ykn miseensa garee kamiyyuu daldala kee irratti dabaluu kee dura, waan duraan qabdu madaali. Sirnoonni kee jiran — sirnaan qindaa’an — waan kaffaluuf jirtu addaan baasuu akka danda’an argachuu dandeessa.
2. Tuulaa teeknooloojii kee gara laafina tokko malee walitti qabi. Meeshaan of danda'ee ati dabaltu hundi itti gaafatamummaa gara fuula duraati. Waltajjiiwwan CRM, invoice, bulchiinsa pirojektii, HR, fi xiinxala sirna tokkotti walitti qaban (akkuma Mewayz’s 207-module architecture) gibira ida’amuu kan callisee daldala guddachaa jiru dhangalaasu dhabamsiisa.
3. Amma adeemsa hojii irra deddeebi'amu ofumaan hojjedhu malee booda miti. Gaheen hojii irraa ari'uu kamiyyuu keessatti baay'ee saaxilamoo ta'an kanneen hojii sooftiweerii danda'u hojjetanidha. Yoo abbaa qabeenyaa daldalaa taate, sun gareen kee adeemsa harkaan hojjetamu irratti hirkatee osoo hin guddatin dura invoice, hordoffii, sagantaa beellama, fi gabaasa ofumaan gochuu jechuudha.
4. Lakkoofsa mataa akka agarsiiftuu duubaa ta’etti ilaali malee akka agarsiiftuu adda dureetti hin ilaali. Qacarriin fedhii mirkanaa’e hordofuu qaba malee fedhii tilmaamame hordofuu hin qabu. eBay humna hojjettoota isaa tilmaama hin dhugoomne irratti hundaa'uun guddiseera. Daldaltoonni xixiqqaa fedhii amma jiru, agarsiifame irratti hundaa’uun hojjettoota hojjetan qalla’oo fi dandamachuu danda’anii turu.
5. Hojii keessan keessatti jijjiirama (flexibility) ijaaraa. Dhaabbileen jijjiirama dinagdee haala gaariin dandamatan kanneen miidhaa caasaa malee ol ykn gadi guddachuu danda’aniidha. Waltajjiiwwan daldalaa moojuularii dandeettiiwwan haaraa — mindaa, bulchiinsa konkolaataa, sirna buukii — namoota haaraa osoo hin qacarin ykn sooftiweerii haaraa osoo hin bitin akka hojiitti hiiktu si dandeessisu.

Suuraa Guddaa: Bara Irra Deebiin Gurmaa'uu Dhaabbataa Seenee Jirraa?

hojii irraa ari'amuun eBay taatee adda baafame miti. Isaan qaama jijjiirama bal’aa akkaataa dhaabbileen teeknooloojii — fi baay’inaan dhaabbileen hundi — waa’ee bulchiinsa humna hojjetaa itti yaadaniidha. Moodeelli durii qajeelaa ture: galii guddisuu, namoota qacaruu, galii baay’ee guddisuu, namoota baay’ee qacaruu. Moodeelli haaraan kun kan daldalaa dha: yeroo barbaachisu qacarrii, yeroo tarsiimoon jijjiiramu mura, humna hojjetaa akka invastimantii dhaabbataa osoo hin taane akka baasii jijjiiramaatti ilaaluu.

Hojjetootaaf jijjiiramni kun tasgabbii dhabsiisa. Abbootii qabeenyaa daldalaaf akeekkachiisa. Dhaabbanni galii waggaa doolaara biiliyoona 10 qabuu fi bitoota sochii qaban miliyoona 138 qabu illee humna hojjettoota isaatiif hojii tasgabbaa’aa qabaachuu yoo hin dandeenye, daldalli xiqqaan tokko akkaataa itti hojjetu bu’uuraan irra deebi’ee osoo hin yaadin akkasuma gochuuf abdii akkamii qaba?

Deebiin isaa ijaarsa hojii (operational architecture) keessa jira. Dhaabbileen daldalaa adeemsa gargar ba’e bulchuuf gareewwan gurguddoo irratti hirkatan yeroo hunda marsaa qacarrii fi hojii irraa ari’uuf saaxilamoo ta’u. Daldaltoonni waltajjiiwwan tokkummaa qaban irratti invast godhan — sirnoota hariiroo maamiltootaa irraa kaasee hanga gabaasa faayinaansii hanga bulchiinsa gareetti waan hunda bakka tokkotti qabatan — lakkoofsi mataa kan hojii irraa ari’amuun akka hin oolle taasisu malee guddachuu danda’u. Daldaltoonni 138,000 ol ta’an Mewayz waliin jijjiirama kana kan godhan yoo ta’u, fuula link-in-bio irraa kaasee hanga hojii mindaa guutuutti garee isaanii walmadaaluun guddisuu osoo hin barbaachisin waan hunda geggeessaniiru.

Wanti Itti Aanu eBay — fi Siif

eBay ji'oota 12 hanga 18 dhufan keessatti Depop walitti makuun isaa hin oolu, teeknooloojii, bu'uura fayyadamtootaa fi maqaa isaa xuuxee caasaa baasii mataa isaa fooyyessuu itti fufa. Wall Street tarkaanfii kana badhaasuun isaa hin oolu. Hojjettoonni duraanii 800 ta’an gabaa hojii dorgommii guddaa qabu keessatti gahee hojii birootti ni ce’u. Akkasumas marsaan kun dhaabbata itti aanu kan guddinni fi gahumsi wal-irraa fagaatu murteessu irratti ni irra deebi’a.

Garuu akkasitti hojjechuun si hin barbaachisu. Barumsi gurmaa’insa haaraa eBay irraa argamu hojii irraa ari’uun waan hin oolle ta’uu isaa miti — yeroo daldala sirna gargar ba’ee fi qacarrii deebii kennuu irratti ijaartu waan hin oolle ta’uu isaati. Filannoon biraa bu’uura si waliin madaalu irratti ijaaruudha: kan walitti makame, ofumaan kan hojjetamee fi kan dhukkubbii dhiphina mata duree oduu ta’u malee akka guddatu kan qophaa’e dha. Dhaabbileen amma kana hubatan warra booda beeksisa dhukkubsachiisaa bahan hin ta'an.

Gaaffilee Irra Deddeebiin Gaafataman

EBay Depop erga argateen booda maaliif hojjettoota 800 hojiirraa ari'e?

eBay Depop Etsy irraa argachuuf waliigaltee doolaara biiliyoona 1.2 erga xumuree yeroo muraasa booda humna hojjettoota isaa keessaa tilmaamaan %6 kute. Hojii irraa ari’amuun kun tooftaa baasii hir’isuu ta’ee mul’ata — mindaa jiru hir’isuun maallaqa argachuuf maallaqa argachuuf. Akkaataan baasii guddaa hojiiwwan haaraa irratti baasuun lakkoofsa mataa hir’isuun kun guutuu indaastirii teeknooloojii keessatti baay’achaa dhufeera, kunis waa’ee dursa dhaabbilee fi gatii hojjettootaa irratti gaaffii cimaa kaaseera.

Hojii irraa ari'amuun teeknooloojii akka eBay's abbootii qabeenyaa daldala xixiqqaa irratti dhiibbaa akkamii qaba?

Waltajjiiwwan gurguddoo irratti hojii irraa ari’amuun bal’aan daldala xixiqqaa sirna ikoo sana irratti hirkataniif mirkanaa’uu dhabuu uuma. Hojjettoonni hir’achuun deeggarsa suuta jechuu, fooyya’iinsa amala xiqqaa, fi dursa waltajjii jijjiiruu jechuu danda’a. Abbootii qabeenyaa daldalaa murtii humna hojjetaa waltajjii tokkoo irratti osoo hin hirkatin tasgabbii barbaadaniif, meeshaaleen akka Mewayz OS daldalaa of danda’e kan moojuulota 207 qabu $19/mo irraa eegalee dhiyeessu — hirkattummaa dhaabbata tokko kamiyyuu irratti hir’isa.

Tarsiimoon argachuu-fi-kutaa industirii teeknooloojii keessatti baramaa dha?

Eeyyee, akkaataa irra deddeebi'amee mul'atu ta'eera. Dhaabbileen akka Meta, Google, fi amma eBay doolaara biliyoonaan lakkaa'aman kan argatan yoo ta'u, yeroo walfakkaatutti hojii irraa ari'uu guddaa beeksisaniiru. Tarsiimoon kun korporeeshiniiwwan baajata gara naannoo guddina haaraatti akka qajeelchan kan taasisu yoo ta’u, kutaalee hambaa keessatti baasii hir’isa. Qeeqxonni malan kun hojjettoota akka qabeenya yeroo dheeraa milkaa’ina dhaabbata tokkoof barbaachisaa ta’etti osoo hin taane akka sarara baasii ta’etti ilaala.

Daldaltoonni akkamitti tasgabbii dhabuu waltajjii gurmaa’insa dhaabbileetiin dhufu irraa of eeguu danda’u?

Ittisaan hundarra gaariin adda addaa gochuudha. Hojii kee guutuu waltajjiiwwan raafama dhaabbileef saaxilamoo ta’an irratti ijaaruu mannaa, meeshaalee kee furmaata amanamaa hunda-tokko jalatti walitti makuu yaadaa. Mewayz moojuulota daldalaa walitti makaman 207 ni kenna — CRM irraa kaasee hanga otoomaatikii — kanaaf dhaabbilee akka eBay ykn Etsy keessatti maaltu akka ta’u osoo hin ilaalin hojiiwwan kee to’annoo guutuu qabaatta.