Iddoo Biqiltuu Lafaa: Waraabbii Dirree Addunyaa Guutuu

"Addunyaa dhaggeeffanna dhaga'uuf qofa osoo hin taane, hubachuuf. Waraabbii dirree bosona roobaa irraa meeshaa daataa baay'ee qabuudha; waa'ee jireenyaa, walitti hidhamiinsa fi yeroo haala suuraan qofti hin dandeenyeen nutti hima. Sagalee iddoo sanaati."

Mewayz waliin Addunyaa Mataa Kee Quurachuu

Qajeeltoowwan mana kitaabaa waraabbii dirree qulqulleessuu duuba jiran-gurmaa’insa, tumsaa fi sanada ifa ta’e-hojii daldalaa bulchuu wajjin haala ajaa’ibaa ta’een wal fakkaatu. Waraabbii kophaa faayiloota sagalee kumaatamaan lakkaa'aman kuusaa yoo taate ykn garee pirojektii kunuunsa addunyaa qindeessu yoo taate, sirna sirna walxaxaa fidu si barbaachisa. Mewayz pirojektoota akkanaa akka wiirtuu giddugaleessaatti hojjeta. Gareen appii moojuularii isaa fayyadamuun bakka waraabbii kuusdeetaa keessatti hordofuu, inventarii meeshaalee bulchuu, hojii dirree saganteessuu fi argannoowwan haala nageenya qabuun qooduu danda’u. Iddoo hojii tokkummaa qabu kennuudhaan, Mewayz uumamtoonni fi saayintistoonni waan baay’ee barbaachisaa ta’e irratti akka xiyyeeffatan ni taasisa: sagaleewwan xixiqqoo, barbaachisoo ta’an kan Iddoo Biqiltuu Lafaa keenyaa qabachuu fi hiikuu, waraabbiiwwan gatii guddaa qaban kun akka eegaman, qindaa’anii fi itti fayyadama hiika qabutti akka fayyadaman mirkaneessuu.

Gaaffilee Irra Deddeebiin Gaafataman

Afaan Bakka Waliigalaa

Addunyaa dijitaalaa baay'achaa dhufe keessatti sagaleewwan dhugaa ta'an kan Lafa fiizikaalaa fagoo ta'uun itti dhaga'amuu danda'a. Bosona Jaappaan keessatti baambuu lallaafaan sagalee dhageessisuu, golgaa Amaazoon keessatti sagalee barii kan cacophonous, ykn qarqara galaanaa cirracha gurraacha Aayislaandi irratti kufaatii dalgaa sirbaan dhaga’amu-kun waraabbiiwwan dirree kanneen afaan iddoo addunyaa maraa, afaaniin ala ta’e uumuudha. Isaanis suuraawwan raw, hin gulaalamne kan naannoo sagalee pilaaneetii keenyaa, mana kitaabaa sagalee heddummina lubbu qabeeyyii fi hambaa aadaa ti. Akkuma OSn daldalaa moojuularii akka Mewayz walxaxiinsa irraa walsimsiisaa uumuuf adeemsa hojii dijitaalaa qindeessu, waraabboonni dirree sagalee uumamaa kana ni qulqulleessu, daataa seenaa gadi fagoo waa’ee fayyaa fi amala addunyaa keenyaa himu qabatu.

Sagalee Duubbee Qofa Caalaa

Waraabbii dirree muuziqaa naannoo ykn bu'aa sagalee fiilmiidhaaf ta'u irra fagootti kaayyoo hedduu tajaajila. Saayintistootaaf qabxiilee daataa murteessoodha. Ogeeyyiin baayooakuustikii waraabbiiwwan kana xiinxaluun baay’ina bineensotaa hordofuu, akkaataa godaansa hordofuu fi dhiibbaa jijjiirama naannoo madaaluu. Waamichi hantuutaa yeroo tokko beekamaa ta’e ykn sirbi simbirroo jijjiirame dhabamuun isaa agarsiiftuu jalqabaa dhiphina ikoloojii ta’uu danda’a. Namoonni kunuunsa kunuunsaa sagaleewwan kana fayyadamuun sirna ikoo dadhaboo eeguuf keesii ijaaruuf, naannoon jecha jechaatti akka of dubbatu taasisa. Kana malees, waraabbiiwwan kun akka kuusaa sagalee (acoustic archive) ta’anii kan hojjetan yoo ta’u, jijjiirama qilleensaa ykn babal’ina namaatiin baduu kan danda’an sagaleewwan kunuunsuun dhaloota dhufuuf galmee seenaa uumu.

Aartii fi Saayinsii Callisa Qabuu

Adeemsi galmee dirree madaallii micciiramaa aartii fi saayinsii ti. Maaykiroofoonii fi waraabbii qulqullina olaanaa, miira namaa kakaasu qofa osoo hin taane, obsa guddaa fi hubannoo gadi fagoo naannoo barbaada. Yeroo baayʼee warri waraabbii kophaa taʼanii saʼaatii dheeraadhaaf kan eegu siʼa taʼu, sagalee qabachuu barbaadan irratti dhiibbaa akka hin geessisneef qaama teessuma lafaa taʼu. Qilleensa, haala qilleensaa fi uumama bineensota bosonaa tilmaamamuu hin dandeenye wajjin wal’aansoo qabuu qabu. Galmi isaas waraabbii qulqulluu, foddaa iftoomina qabu gara yeroo murtaa’e yeroo fi bakka tokkotti galmaan ga’uudha. Hojiin of eeggannoo qabu, pirojektii irratti hundaa’e kun karoora of eeggannoo, meeshaalee sirrii, fi mala sirnaa sa’aatii dheeraa daataa sagalee qindeessuuf barbaada-adeemsa gosa caaseffama caaseffama qabu kan waltajjiin akka Mewayz pirojektoota daldalaa walxaxaa fi tumsa bulchuuf kennu irraa fayyadamu.

Mewayz waliin Addunyaa Mataa Kee Quurachuu

Qajeeltoowwan mana kitaabaa waraabbii dirree qulqulleessuu duuba jiran-gurmaa’insa, tumsaa fi sanada ifa ta’e-hojii daldalaa bulchuu wajjin haala ajaa’ibaa ta’een wal fakkaatu. Waraabbii kophaa faayiloota sagalee kumaatamaan lakkaa'aman kuusaa yoo taate ykn garee pirojektii kunuunsa addunyaa qindeessu yoo taate, sirna sirna walxaxaa fidu si barbaachisa. Mewayz pirojektoota akkanaa akka wiirtuu giddugaleessaatti hojjeta. Gareen appii moojuularii isaa fayyadamuun bakka waraabbii kuusdeetaa keessatti hordofuu, inventarii meeshaalee bulchuu, hojii dirree saganteessuu fi argannoowwan haala nageenya qabuun qooduu danda’u. Iddoo hojii tokkummaa qabu kennuudhaan, Mewayz uumamtoonni fi saayintistoonni waan baay’ee barbaachisaa ta’e irratti akka xiyyeeffatan ni taasisa: sagaleewwan xixiqqoo, barbaachisoo ta’an kan Iddoo Biqiltuu Lafaa keenyaa qabachuu fi hiikuu, waraabbiiwwan gatii guddaa qaban kun akka eegaman, qindaa’anii fi itti fayyadama hiika qabutti akka fayyadaman mirkaneessuu.