Dan Simmons, barreessaan kitaaba Hyperion, Song of Kali, umuriin isaa waggaa 77tti du'e

Yuunivarsiitiin Arkiteektii Addunyaalee Ogeessa Dhabe

Dan Simmons, barreessaan badhaasa mo'ate kan yaadni isaa galaaksii, jaarraa, fi koridoorii dukkanaa'aa sammuu namaa keessa diriire, umurii isaa waggaa 77tti du'eera.Dhukkuba isaatiin addunyaan ogbarruu barreessitoota baay'ee hin argamne gosa barreeffamaan hidhamuu didan keessaa tokko dhaba — barreessaa asoosama asoosama saayinsii, sodaachisaa, . asoosama seenaa, fi ogbarruu kan nama hawwatu ofitti amanamummaa namoonni bara isaa muraasni wal gituu danda’aniin. Daandiiwwan hafuura hamaadhaan guutaman Kaalkutaa Song of Kali keessatti irraa kaasee hanga hajjii yerootti jilbeenfachiisu Hyperiontti, Siimons addunyaawwan baay’ee walxaxaa fi miiraan kan dhageessisan ijaaree, akkamitti dubbistoonni fi uumamtoonni waa’ee seenaa himuu mataa isaa akka yaadan bocuu itti fufaniiru.

Duuti isaa qaama hojii dinqisiisaa qofa osoo hin taane, hawwiin yeroo naamusa waliin wal-qabsiifamu maal akka fakkaatu pilaanii dhiisa — barnoonni kun sheelfota manneen kitaabaa bira darbee jireenya nama homaa irraa waan walxaxaa ijaaruuf yaale kamiyyuu keessatti sagalee dhageessisu.

Barsiisaa Mana Barumsaa Sadarkaa Tokkoffaa irraa gara Giddugaleessa Ogbarruu

Daan Siimons barreessitoota asoosama tilmaama keessatti faayame keessaa tokko ta'uu isaa dura, gara waggoota kurnan lamaatti barsiisaa mana barumsaa sadarkaa tokkoffaa Koloraadotti dabarseera. Innis bal’inaan namoota seenaa jireenyaa isaa hin beekne kan ajaa’ibsiisu yoo ta’u, garuu barreeffama isaa yeroo ilaaltan hiika guutuu kan qabuudha. Siimons obsa barsiisaa qaba ture — bu’uura kaa’uuf, boqonnaa boqonnaan hubannoo ijaaruuf, dhaggeeffattoonni isaa yoo of eeggannoo gahaadhaan isaan qajeelche gara walxaxiinsaatti akka isa hordofan amanachuu.

Asoosamni isaa jalqabaa Song of Kali, bara 1985 maxxanfame, barreessaa tasgabbii hin sodaanne dhufuu isaa beeksise. Ho'a qaamaa, abjuu halkanii Kaalkutaa keessatti kan kaa'ame, asoosamni kun badhaasa Faantaasii Addunyaa injifachuun Siimons akka sagalee iddoowwan — teessuma lafaa fi xiinsammuu — barreessitoonni biroo irraa fagaatan qorachuuf fedhii qabuutti hundeesse. Seensa lallaafaa hin turre. Labsii ture.

Wanti itti aanu hojii waggoota kurnan afuriifi asoosama 30 ol kan hammate yoo ta’u, kunis gosa asoosama kan ibsu Hyperion Cantos, epics asoosama saayinsii Homeric Ilium fi Olympos, sodaachisaa seenaa nama qabbaneessu The Terror, fi thriller vampire babal’ate dabalatee Jajjabina Kaariyoon. Tokkoon tokkoon hojii adda ture, ta’us hundi isaanii mallattoo hin dogoggorre barreessaa qorannoo isaa godhu, dubbisaa isaa kabajuu fi daandii salphaa gonkumaa hin fudhanne qabatanii turan.

Hyperion: Kaatediraala Seenaa Irraa Ijaarame

Siimons bu’aa tokkoon yoo yaadatame, Hyperion (1989) ta’a — asoosama caasaa isaatiin hawwii guddaa qabuu fi ammallee barreessitoota, dizaayinarota tapha, fi hojjettoota fiilmii erga maxxanfamee waggoota kurnan sadii ol kakaasu. Asoosamni kun Chaucer’s Canterbury Tales irratti kan hojjetame yoo ta’u, asoosamni kun namoota torba addunyaa fagoo Hyperion irratti gara Awwaala Yerootti imalan hordofa, tokkoon tokkoon isaanii seenaa imala dhumaa kanaatti isaan geessise qooddatu. Bu’aan isaas asoosama akka asoosama walitti hidhame ja’aatti kan hojjetu yoo ta’u, tokkoon tokkoon isaanii gosaafi sagalee adda addaatiin kan barreeffaman, ta’us walitti hodhamaa gara teeppii walitti qabama kutaalee isaa adda ta’e caalaa guddaa ta’etti.

Hyperion Cantos — kan Hyperion, The Fall of Hyperion, Endymion, fi The Rise of Endymion of keessaa qabu — mata dureewwan yeroo barreeffaman caalaa amma ariifachiisaa ta’ee itti dhaga’amu qorate: sammuu namtolchee dammaqina galmaan ga’uu, waldhibdee teeknooloojii fi afuuraa gidduu jiru hiikni isaas, odeeffannoo meeshaa waraanaa itti ta’uu, fi gaaffii dhalli namaa sirnoota inni uumu irraa maaltu liqii qaba jedhu. Siimons waa’ee rakkoo naamusaa AI bara 1989tti barreessaa ture, xaxamaa yaada kennitoonni yeroo sanaa hedduun ammallee walsimsiisuuf rakkataniin.

Dan Simmons waan uumamtoonni baay’een isaanii karaa ulfaataa ta’een baratan hubate: seenaan humna guddaa qabu yaada qaroo tokko irraa osoo hin taane, yaadota hedduu sirna naamusaan walitti makuu sirna waan hin oolle itti dhaga’amu irraati. Hyperion Cantos isaa walxaxiinsa gara walitti hidhamiinsaatti walqabsiisuu irratti masterclass ta’ee hafa — seera bu’uuraa ijaarsa addunyaa, ijaarsa daldalaa, fi jireenya mataa isaa irratti raawwatiinsa qabu.

Hamilee Daangaa Qaxxaamuruu

Tapha Siimons keessatti wantoota dinqisiisoo ta'an keessaa tokko daandii tokkorra turuu diduu isaati. Erga akka titan asoosama saayinsii ta'ee of hundeessee booda, The Terror (2007) barreesse — asoosama seenaa kan balaadhaaf saaxilame Franklin Expedition to find the Northwest Passage irra deebi'ee yaadu, qorannoo seenaa of eeggannoo qabuu fi sodaachisaa uumamaa ol ta'e walitti makuun. Boodarra asoosamni kun dhaabbata oomishaa AMC fi Ridley Scott'n gara televijiinii beekamaatti jijjiirame. Siimons waa’ee pirootokoolii humna galaanaa mootii jaarraa 19ffaa barreessuu akkuma waa’ee waraana urjiilee gidduutti gara fuula duraa fagootti taasifamuu danda’u ajajuu akka danda’u agarsiise.

Kana hordofee Drood, kitaaba ogbarruu bal’aa kan Wiilkii Kooliins waa’ee waggoota dhumaa Chaarlis Diikeens odeeffame. Sana booda The Abominable, kan gaara yaabbachuu bara 1920moota keessa Everest irratti raawwatame dhufe. Sana booda Flashback, fiilmii siyaasaa yeroo dhiyootti nama hawwatu. Kitaabni tokkoon tokkoon isaa Siimons damee beekumsaa guutummaatti haaraa, tuuta walgahii guutummaatti haaraa, fi dhaggeeffattoota irraa eegamu guutummaatti haaraa akka qabaatu gaafate.

Fedhiin irra deebiin kalaquu kun waan abbootii qabeenyaa fi uumamtoota ammayyaa biratti gadi fageenyaan sagalee dhageessisuudha. Addunyaa ispeeshaalaayizeeshinii badhaasu keessatti, Siimons gad fageenya ogummaa harkaa — dandeettii bu’uuraa qorannoo, caasaa fi raawwachuu — dameewwan baay’ee adda ta’an irratti hojiirra oolchuu akka danda’u mirkaneesse. Ogummaan sun gonkumaa "asoosama saayinsii barreessuu" hin turre. Ogummaan ture sirna walxaxaa hojjetu ijaaruu.

Waan Siimons Waa’ee Sirna Walxaxaa Ijaaruu Nu Barsiise

Hojiin Daan Siimons ogeeyyii teeknooloojii, arkiteektoota fi sirnoota yaadan biratti sababni sagalee dhageessisuuf jira. Asoosamoonni isaa seenaa qofa miti — sirna ikoo injinariingiiti. Yuunivarsiitiin Haayiperiyoon caasaa siyaasaa, sirna dinagdee, toora qunnamtii, dhaabbilee amantii fi sadarkaa teeknooloojii mataa isaa qaba. Tokkoon tokkoon elementii kanneen biroo wajjin haala walxaxiinsa uumame uumuun walqunnama, akkuma hojii daldalaa akka gaariitti qophaa'e.

Barnoota mala inni addunyaa ijaaruu keessatti ukkaamfame ilaali:

jechuun ni danda’ama
• Ida’amuu adda baafamuu irratti: Siimons sirnoota saayiloo keessatti ijaaree hin beeku. Caasaan siyaasaa isaa dinagdee isaa irratti dhiibbaa kan uume yoo ta’u, kunis teknooloojiiwwan isaa irratti dhiibbaa kan uume yoo ta’u, kunis xiinsammuu taphattoota isaa irratti dhiibbaa uume. Elementiin hundi walitti hidhame ture.
• Qorannoo akka bu’uuraatti: Waa’ee Jaappaan jaarraa 16ffaa, qorannoo Arktiik, ykn fiiziksii kuwantum barreessuus ta’e, Siimons boqonnaa tokko barreessuu isaa dura qorannoo irratti ji’oota ykn waggoota invast godheera. Amanamummaan kan argamu bal’inaan akka ta’e hubateera.
• Hawwii caasaa: Bu’uurri Oduu durii Kaantarbarii kan Haayiperiyoon mala hin turre — rakkoo uumama walxaxaa ilaalcha dachaatiin dabarsuudhaaf furmaata caasaa ture. Arkiteekcharii isaa itti yaadee filate.
• Irra deebiin ilaaluu fi naamusa: Siimons adeemsa barreessuu isaa keessatti naamusa kan qabu yoo ta’u, waggoota kurnan lamaan darbaniif oomisha walfakkaatu kan argamsiise ture. Dandeettiin naamusa hin qabne ciccitaa ni uuma; naamusni dandeettii hin qabne gahumsa argamsiisa. Siimons lamaan isaaniiyyuu qaba ture.
• Kabaja dhaggeeffattootaaf: Dubbistoota bal’aa bira ga’uuf yaada isaa salphisee hin beeku. Dhaggeeffattoota isaa gara meeshaa sanaatti akka ka’an amana ture, isaanis ni ka’an — irra deddeebi’anii, kooppii miliyoonaan lakkaa’aman addunyaa guutuutti gurguraman keessaa.

Qajeeltoowwan kun asoosama qofaaf kan qophaa’an miti. Namni daldala ijaaruuf, garee guddachaa jiru bulchuuf, ykn hojiiwwan dalagaalee hedduu keessatti qindeessuuf yaale kamiyyuu qormaata walfakkaataa ni hubata: akkamitti sirna kutaan hundi guutummaatti tajaajilu uumta? Akka iskeelii walxaxiinsaatti walitti dhufeenya akkamitti eegdu? Waltajjiiwwan akka Mewayz kan jiran sirriitti sababni isaas daldaltoonni ammayyaa qormaata ijaarsaa kana guyyaa guyyaan waan isaan mudataniif — CRM, invoice, HR, bulchiinsa pirojektii, fi dalagaalee biroo kudhan hedduu gara sirna hojii walitti hidhame tokkotti walitti makuudhaan meeshaalee walitti hidhamiinsa addaan ciccitaa ciccitaa ta’e osoo hin taane.

Shororkeessummaa Fuula Duwwaa fi Naamusa Mul'achuu

Siimons yeroo baayyee waa'ee dhugaa barreeffama ogummaa jechoota jaalalaa kamiyyuu ofirraa mulquun dubbata ture. Barreessaa kaka'umsa eegu hin turre. Barreessaa kan mul’atu, taa’ee, fuula oomishaa ture — guyyaa guyyaan, waggaa waggaadhaan, waggoota 40 oliif. Bu’aan isaa kan nama ajaa’ibu karaa of eeggannoo malee baay’ee waan baay’ateef osoo hin taane, asoosamni hundi carraaqqii xiyyeeffannoo waggoota dheeraaf walsimannaadhaan dhiyaate waan bakka bu’uuf ture.

Kun tarii nama waan tokko ijaaru kamiifuu barumsa hojii isaa keessaa isa barbaachisaa ta’uu danda’a — asoosama, dhaabbata, ykn shaakala kalaqaa haa ta’u. Hojiin hojiidha. Naamusa guyyaa guyyaan mul’achuu fi waan walxaxaa irratti guddina dabalataa agarsiisuu darbee karaan gabaabaan hin jiru. Siimons asoosama 30 ol kan barreesse yaadota qaroo 30 guutummaatti uumaman waan qabuuf osoo hin taane, yaada tokkoon tokkoon isaanii sa’aatii kumaatamaan lakkaa’aman qorannoo, wixinee fi irra deebi’anii ilaaluun guddisuuf humna waan qabuuf.

Abbootii qabeenyaa fi uumamtoota 138,000 ta’aniif waltajjiiwwan waldhabdee hojii hir’isuuf qophaa’aniin daldala isaanii bulchaa jiraniif, qajeelfamni kun cimee jira. Meeshaaleen dhimma qabu — hojiiwwan kee gara sirna tokkummaatti walitti makuun yeroo dhugaa qusata fi dogoggora dhugaa hir'isa. Garuu meeshaaleen waan ati isaanitti fiddu qofa guddisu. Siimons maashina barreessuu, achiis word processor, achiis sooftiweerii ammayyaa qaba ture. Teeknooloojiin jijjiirame. Adabbiin sun gonkumaa hin hojjenne.

Dhaala Dhaabbataadhaan Barreeffame

Dan Simmons qaama hojii waggoota kurnan kamiyyuu keessatti maxxanfamu irra caalaan isaa turu dhiisee deema. Hyperion yeroo hunda Dune, Foundation, fi Neuromancer cinatti hojiiwwan ibsituu asoosama saayinsii keessaa tokko jedhamee caqafama. Shororkeessummaann sodaachisaa seenaadhaaf wabii sadarkaa ta’eera. Carrion Comfort asoosama sodaachisaa hanga ammaatti barreeffame keessaa isa hawwii guddaa qabu keessaa tokko ta’ee hafeera, qorannoo fuula 700 qabu kan vaampaayerii saayikii fi maalummaa aangoo kan Isteefan Kiing ofii isaatii faarse.

Badhaasa Hugo, badhaasa World Fantasy Award, Bram Stoker Award, fi Locus Award — yeroo baayyee yeroo dachaa injifate. Barreessitoota muraasa asoosama saayinsii, faantaasii fi sodaachisaa hunda keessatti badhaasa gurguddaa injifatan keessaa tokko yoo ta'u, kunis daangaa hojii isaa ibse ragaadha. Garuu badhaasni beekamtii madaala malee dhiibbaa hin madaalu. Safartuun dhugaa hambaa Siimons barreessitoota Hyperion dubbisanii caalaatti hawwii guddaa qabaachuuf murteessan, dubbistoota The Terror qunnamanii fi umurii isaanii guutuu qorannoo poolaarii irratti hawwii guddaa horatan, fi uumamtoota lakkoofsa hin qabne kanneen daangaa gosoota gidduu jiru sarara yaadame kan gabaa-geessitootni kaasan malee seenaa himattoonni osoo hin taane ta’uu isaanii baratan keessatti argama.

Umurii waggaa 77tti, Daan Siimons kitaabota qofa osoo hin taane, istaandaardii dhiisee deema. Istaandardii qorannoof, hawwii caasaa, ija jabina qaxxaamura ogummaa, fi naamusa salphaa, kan nama hin hawwine guyyaa tokko tokkoon hojii sana hojjechuuf. Sarara baniinsaa Hyperion keessatti waa’ee hajjii imala xumura isaa tokkollee tilmaamu hin dandeenye irratti ka’an barreesse. Imalli mataa isaa — daree Koloraado irraa gara yaada ogbarruu fagootti — arkii tilmaamamuu hin dandeenye, ajaa’ibaa sana hordofe. Waldaan Shrike arkiteektii ishee hunda caalaa of kenne dhabdeetti, garuu kaatediraalli inni ijaare dhalootaaf ni dhaabata.

Gaaffilee Irra Deddeebiin Gaafataman

Hojiiwwan Daan Siimons baay’ee kabajamoo ta’an maali?

Dan Simmons baay'ee kan beekamu Hyperion Cantos, asoosama saayinsii beekamaa ta'ee fi badhaasa Hugo Award injifate, fi Song of Kali, asoosama isaa jalqabaa kan badhaasa World Fantasy Award argate. Akkasumas hojiiwwan dinqisiifaman kanneen akka The Terror, asoosama seenaa sodaachisaa, Ilium and Olympos, fi Joe Kurtz crime series barreesse. Gosoota barruulee adda addaa keessatti baay’ee hojjechuun isaa barreessaa yeroo sanaa hunda jechuun ni danda’ama irraa adda isa taasisa.

Maaliif Hyperion Cantos akka hojii guddaa asoosama saayinsii tokkootti ilaalama?

Haayiperiyoon Kaantoos caasaa seeneffamaa walxaxaa Chaucer’s Canterbury Tales irraa kaka’umsa argate qorannoo gadi fagoo yeroo, amantii, teeknooloojii fi du’a namaa waliin walitti fida. Ijaarsa addunyaa badhaadhaa, taphattoonni yaadatamoo akka Shrike, fi gad fageenya falaasama qabaachuun isaa asoosama saayinsii gurguddoo hanga ammaatti barreeffaman keessaa bakka dhaabbataa akka qabaatu taasiseera. Tapha walduraa duubaa kun erga jalqaba maxxanfamee waggoota kurnan lamaan darbaniif barreessitootaa fi uumamtoota irratti dhiibbaa uumuu itti fufeera.

Daan Siimons asoosama gosa ammayyaa irratti dhiibbaa akkamii uume?

Siimons daangaawwan gosa barreeffamaa namtolchee ta’uu isaanii agarsiiseera, asoosama saayinsii, sodaachisaa, yakka, fi asoosama seenaa badhaasa argatan ogummaa walqixa ta’een barreessa. Hawwiin isaa dhaloonni barreessitootaa akka guddaa yaadanii fi sarara gosa barreeffamaa bilisaan akka qaxxaamuran kakaase. Hojiin isaa asoosamni tilmaama ulfaatina ogbarruu asoosama idilee baachuu akka danda’u mirkaneesse, kunis guutummaa lafa maxxansaa keessatti seenaa himuudhaaf daangaa ol kaase.

Barreessitoonni fi kalaqxoonni hawwii qaban akkamitti argama maxxansaa isaanii toora interneetii irratti bulchuu danda’u?

Barreessitoonni argama toora interneetii ijaaran waltajjiiwwan akka Mewayz, OS daldalaa moojuulii 207 qabu $19/mo irraa eegalee adeemsa hojii isaanii sirreessuu danda’u. Weebsaayitoota, gabaa iimeelii, sagantaa, gurgurtaa oomisha dijitaalaa, fi bulchiinsa dhaggeeffattootaa gara daashboordii tokkotti walitti fida — barbaachisummaa meeshaalee hedduu juggle gochuu dhabamsiisa, kanaaf uumamtoonni yeroo dabalataa waan baay'ee barbaachisaa ta'e hojjechuuf dabarsan: barreessuu.