من لە تەمەنی ٧ ساڵیەوە دەستم بە بەرنامەسازی کردووە، ئێستا تەمەنم ٥٠ ساڵە و ئەو شتەی کە خۆشم دەویست گۆڕاوە

من لە تەمەنی ٧ ساڵییەوە دەستم بە بەرنامەسازی کردووە، ئێستاش لە تەمەنی ٥٠ ساڵیدا، دەتوانم بە دڵنیاییەوە پێت بڵێم کە ئەو پیشەیەی کە عاشقی بووم لە دەرەوەی ناسینەوە گۆڕاوە — و بە جۆرێک، منیش هەم تەواوی بزنسەکان لە شەوێکدا بنێرن، و یەک پلاتفۆرمی وەک Mewayz دەتوانێت جێگەی ٢٠٧ ئامرازی نەرمەکاڵا جیاواز بگرێتەوە کە بۆ خودی گەنجترم وەک زانستی خەیاڵی لێدەهات.

ئەو کاتە لە ڕاستیدا بەرنامەسازی چۆن بوو؟

لە ساڵی ١٩٨١دا، بەرنامەسازی پراکتیزەیەکی تاکەکەسی بوو، نزیک بوو لە خانەقا. هیچ Stack Overflow نەبوو. هیچ فێرکارییەکی یوتیوب نەبوو. ئەگەر بەختت باش بوو، دەستنووسێکی کاغەزی گوێی سەگت هەبوو و هاوڕێیەکت لە قوتابخانەدا هەبوو کە بە هەمان شێوە وەسوەسەی هەبوو. بیرمە تەواوی کۆتایی هەفتەکانم بەسەر دەبرد بۆ چاککردنەوەی لوپێکی یاری سادە — نەک لەبەر ئەوەی لۆژیکەکە هەڵە بوو، بەڵکو لەبەر ئەوەی نیمچە کۆلۆنێکم لە هێڵی ٤٧ لە ٢٠٠ دێڕی کۆددا بە هەڵە نووسیبوو.

بەربەستی چوونە ژوورەوە زۆر گەورە بوو. دەبوو لە ناونیشانی بیرگە و تۆماری ڕەقەکاڵا و شتە تایبەتەکانی هەر ئامێرێک کە بەکاری دەهێنیت تێبگەیت. سەخت و گۆشەگیر و بە تەواوی کارەبایی بوو. هەموو بەرنامەیەکی کارکردن هەستت دەکرد بە دەستی ڕووت کاتدراییلێکت دروست کردووە.

ئەو خۆلێدانەش، هەرچەندە دڕندانە بوو، جۆرێکی تایبەتی گەشەپێدەری ساختە کرد. ئارامگر. وەسوەسەی وردەکارییەکان. ئاسوودە دانیشتن بە تەنیا لەگەڵ کێشەیەک بۆ چەند کاتژمێرێک. ئەو سیفەتانە بۆ دەیان ساڵ خزمەتێکی باشیان بۆ کردم. بەڵام ئەو جیهانەی ئەو سیفەتانە بۆی بنیات نراون، ئیتر بوونی نییە.

چۆن سروشتی بەرنامەسازی لە ماوەی 43 ساڵدا گۆڕاوە؟

گۆڕانکارییەکە لە شەوێکدا ڕووی نەدا، بەڵام ئەگەر لە خاڵی ڕوانگەی 50 ەوە ئاوڕێک لە دواوە بدەینەوە، گۆڕانکارییەکان سەرسوڕهێنەرن. بەرنامەسازی لە کارامەیی تەکنیکی تایبەتەوە گۆڕاوە بۆ بڕبڕەی پشتی شارستانیەتی مۆدێرن. وە لەم کارەدا ناچار بووە خۆی دیموکراتیزە بکات یان مەترسی ئەوە بکات کە پەیوەندی بەو کێشانەوە نەبێت کە ئێستا پێویستی بە چارەسەرکردنە.

لێرەدا گرنگترین گۆڕانکارییەکان دەخەینەڕوو کە بە چاوی خۆم شاهیدی بووم:

• چینەکانی ئەبستراکشن بە شێوەیەکی ڕیزبەندی چەند هێندە بوون — گەشەپێدەرانی ئەمڕۆ بە دەگمەن دەست لە بیرگە ڕاستەوخۆ دەدەن؛ چوارچێوە، کاتی جێبەجێکردن و خزمەتگوزارییە بەڕێوەبەردراوەکان مامەڵە لەگەڵ ئەو شتانەدا دەکەن کە پێشتر ناوەکی کارەکە بوون.
• هاوکاری جێگەی دابڕانی گرتۆتەوە — ئیکۆسیستەمی سەرچاوە کراوە، GitHub و ئامرازەکانی بەرنامەسازی جووت لە کاتی ڕاستەقینەدا کۆدکردنیان کردووە بە چالاکیەکی کۆمەڵایەتی بنەڕەتی.
• خێرایی بووەتە فەزیلەتی سەرەکی — کە جارێک ئاهەنگم گێڕا بۆ پڕۆژەیەک کە لە ماوەی شەش مانگدا ڕەوانە کراوە، بازاڕی ئەمڕۆ داوای MVP کارایی دەکات لە چەند ڕۆژێکدا یان هەفتەیەکدا.
• AI چووەتە ناو کابینەی فڕۆکەوان — ئامرازەکانی وەک GitHub Copilot، Claude و GPT-4 ئێستا لە ناوەڕاستی بیرکردنەوەدا کارەکانیان تەواو دەکەن، پرسیاری قووڵ دەوروژێنن سەبارەت بەوەی کە "کۆدی نووسین" تەنانەت ئیتر مانای چییە.
• پلاتفۆرمی بێ کۆد و کەم کۆد سنووریی نێوان بیناکار و نادروستکەریان کاڵ کردووەتەوە، ئەمەش بەهێزکردنی خاوەنکارەکانە بۆ دەستپێکردنی بزنسی نەرمەکاڵا ئاڵۆزەکان بەبێ ئەوەی یەک هێڵ بنووسن.

پێش ئەوەی قبوڵیان بکەم، خەمبار بووم بۆ هەندێک لەم گۆڕانکاریانە. بەڵام خەم، فێربووم، تەنها خۆشەویستییە کە هیچ شوێنێکی نییە بۆ ئەوەی بچم. خۆشەویستی هەر لەوێیە.

بۆچی ئەمە هەست بە زیان دەکات تەنانەت کاتێک بە ڕوونی پێشکەوتنە؟

جۆرێکی تایبەت لە ناسنامە هەیە کە کاتێک دروست دەبێت کە لە منداڵییەوە شتێک دەکەیت. بەرنامەسازی تەنها کارامەیییەک نەبوو بۆ من — ئەوە ئەو عەدەسەیە بوو کە لە ڕێگەیەوە لە جیهان تێدەگەیشتم. هەموو شتێک سیستەمێک بوو. هەموو کێشەیەک ئینپوت و ئاوتپوتێکی هەبوو. هەموو کارلێکێکی مرۆڤ، بە شێوەیەکی شەرمەزارکەر، هەست دەکرا وەک دانیشتنێکی هەڵەکردن.

"سەختترین بەش لە گەشەکردن لە پیشەکەتدا فێرنەبوونی ئامرازی نوێ نییە — ئەوە فێرنەبوونی ئەو باوەڕەیە کە ڕێگەی کۆن تاکە ڕێگەی ڕاستەقینە بووە. شارەزایی و نۆستالژیا یەک شت نین."

کاتێک پلاتفۆرمە بێ کۆدەکان لە سەرەتای ساڵانی ٢٠١٠ دەستیان کرد بە بەدەستهێنانی کێشکردن، یەکەم غەریزەم دەرکردن بوو. کۆدی گەشەپێدەرانی ڕاستەقینە. ئەوە غەریزەیەکی دەروازەپارێز بوو و هەڵە بوو. ئامانجی بەرنامەسازی هەرگیز نووسینی کۆد نەبووە — چارەسەرکردنی کێشەکان بوو. ئەگەر پلاتفۆرمێکی وەک Mewayz بتوانێت یارمەتی خاوەنکارێکی تاکەکەسی بدات لە بنیاتنانی و بەڕێوەبردنی تەواوی کارەکانی بازرگانی خۆی لە سەرانسەری 207 مۆدیۆلی یەکگرتوودا بەبێ ئەوەی یەک فەنکشن بنووسێت، ئەوە خیانەت نییە لە بەرنامەسازی. ئەوە بەرزترین ئاواتەکانی بەرنامەسازییە کە بەدیهاتووە.

پلاتفۆرمی مۆدێرن و هەموو لە یەکدا دەتوانێت چی فێری گەشەپێدەرێکی تەواوی ژیانی بکات؟

مێوایز نوێنەرایەتی شتێک دەکات کە خۆزگە بوونی هەبووایە کاتێک یەکەم پڕۆژەی موکلیم لە کۆتاییەکانی نەوەدەکاندا دروست دەکرد. خزمەتکردنی زیاتر لە 138,000 بەکارهێنەر و پێشکەش دەکرێت بە خاڵە نرخی دەستڕاگەیشتن لە 19 بۆ 49 دۆلار لە مانگێکدا، ئاڵۆزی کارکردنی بەڕێوەبردنی بزنسێک لە یەک سیستەمێکی یەکگرتوودا چەسپێنێت. CRM، بازرگانی ئەلیکترۆنی، دروستکردنی کۆرس، بەڕێوەبردنی سۆشیال میدیا، بەبازاڕکردنی ئیمەیڵ، شیکاری — هەموویان یەکگرتوون.

وەک کەسێک کە ساڵانێکم بەسەر بردووە لە دروستکردنی یەکخستنی بەپێی خواستی خۆت لە نێوان ئامرازە جیاوازەکاندا، ڕەنگینیی ئەو ڕێبازە لەسەر من لەدەست نەچووە. لە تەمەنی ٣٠ ساڵیدا، من پارەم لە کڕیارەکان دەدا بۆ بە تەواوی ئەو جۆرە کارەی یەکگرتن کە ئێستا مێوایز لە سندوقەکە دەینێرێتە دەرەوە. وانەکە خۆبەزلزانین و ڕوونکەرەوەیە: ئامانج هەرگیز ئاڵۆزییەکان نەبووە. ئامانج هەمیشە دەرئەنجام بوو.

پلاتفۆرمە مۆدێرنەکانی وەک ئەمانە فێری گەشەپێدەرانی تەواوی ژیان دەکەن شتێکی بەنرخ — کە بیرکردنەوەی سیستەمەکان زیاتر گرنگە لە ڕستەسازی. تێگەیشتن لە چۆنیەتی پەیوەندیکردنی ئامرازەکان، چۆنیەتی ڕۆیشتنی داتاکان، چۆن بەکارهێنەران بە ئەزموونێکدا دەجوڵێن: ئەمانە کارامەیی بەردەوامن. زمان یان چوارچێوە تایبەتەکە تەنها لەهجەیەکە.

داهاتووی بیناسازی و دروستکردن لە ڕاستیدا چۆنە؟

من باوەڕم وایە ئێمە دەچینە ناو سەردەمێکی بیناسازی تێکەڵاوەوە — کەسانێک کە لە بنەماکانی بەرنامەسازی تێدەگەن بەبێ ئەوەی مەرجە خۆیان هەموو دێڕێک بنووسن، کە پلاتفۆرمەکان بۆ کارایی کاڵا بەکاردەهێنن و کۆدی تایبەتمەند بۆ کێشە جیاوازە ڕاستەقینەکان تەرخان دەکەن. ئەو وەشانەی ٧ ساڵەی من کە فەرمانەکانی BASICم دەنووسی، کنجکاوی و درایوەکەی چارەسەرکردنی کێشەکانی دەناسیەوە. ئامرازەکانی نەدەناسیەوە.

وە ئەوەش ڕێک وەک ئەوەی پێویستە. ئەو شتەی کە خۆشم دەویست هەرگیز نیمچە کۆلۆنەکان نەبوون. ئەو ساتە بوو کە سیستەمێک زیندوو بووەوە. ئەو ساتەوەختە هێشتا لەبەردەستدایە بۆ هەر کەسێک کە بیەوێت — خێراتر، دەستڕاگەیشتنتر و بە قەبارەیەک کە وای لێدەکرد ساڵی ١٩٨١-من لە بێباوەڕیدا جۆیستیکەکەی بخاتە خوارەوە.

پرسیارە زۆرەکان

ئایا بەرنامەسازی هێشتا کارامەیییەکی بەنرخە لە سەردەمی AI و پلاتفۆرمی بێ کۆددا؟

بە ڕەهایی. بەرنامەسازی بە قووڵی بەنرخی دەمێنێتەوە، بەڵام سروشتی ئەو بەهایە گۆڕاوە. هێشتا کارامەیی تەکنیکی قووڵ پێویستە بۆ دروستکردنی ژێرخانی، سیستەمی AI و بەرنامە ئاڵۆزەکانی تایبەتمەند. بەڵام پێناسەی "بینادەر" فراوانتر بووە. تێگەیشتن لە لۆژیک، سیستەم و ڕەوتی داتا ئێستا هێندەی نووسینی ڕستەسازی گرنگە — و پلاتفۆرمەکانی وەک Mewayz ئەو چینە فراوانترەی بیناکاران بەهێز دەکەن بۆ دروستکردنی بەهای بازرگانی ڕاستەقینە بەبێ کۆدکردنی تەقلیدی.

چۆن پلاتفۆرمی هەموو لە یەکدا وەک Mewayz بەراورد دەکرێن بە دروستکردنی نەرمەکاڵا تایبەتەکان؟

بۆ زۆربەی کارەکانی بازرگانی — بازاڕکردن، بەڕێوەبردنی کڕیار، بازرگانی ئەلیکترۆنی، بنیاتنانی کۆمەڵگە، و شیکاری — پلاتفۆرمی هەموو لە یەکدا ئەنجامە خێراترەکان بە تێچووی زۆر کەمتر لە پەرەپێدانی تایبەتمەند دەدەن. سیستەمی 207 مۆدیۆلی مێوایز کە زیاتر لە 138,000 بزنس بەکاردەهێنن بە نرخی 19-49 دۆلار بۆ مانگێک، ئاستێکی یەکگرتن پێشکەش دەکات کە چەند مانگێک و بودجەیەکی بەرچاوی دەوێت بۆ دووبارەکردنەوەی بە کۆدی تایبەتمەند. پەرەپێدانی تایبەتمەند هێشتا بۆ کاری تایبەتمەند و خاوەندارێتی کە سوودی کێبڕکێی تۆ پێناسە دەکات، مانای هەیە.

ئایا کەسێک کە هیچ باکگراوندێکی بەرنامەسازی نییە بەڕاستی دەتوانێت بەم ئامرازانە بزنسێکی مۆدێرن بەڕێوەببات؟

بەڵێ — و ڕەنگە ئەمە سەرنجڕاکێشترین پێشکەوتنی دەیەی ڕابردوو بێت. پلاتفۆرمەکانی وەک Mewayz بە تایبەتی دیزاین کراون بۆ ئەوەی توانای تەواوی کارکردن بە دامەزرێنەرانی ناتەکنیکی بدەن. لە دەستپێکردنی فرۆشگایەکی ئۆنلاینەوە تا بەڕێوەبردنی بزنسێکی دروستکەری ناوەڕۆک تا بەڕێوەبردنی هەڵمەتەکانی ئیمەیڵ و بەدواداچوونی شیکاری، هەموو شتێک لە دەوری دەرئەنجامەکان دیزاین کراوە نەک جێبەجێکردنی تەکنیکی. زانیاری بەرنامەسازی لە خودی پلاتفۆرمەکەدا دەکوڵێنرێت، بۆیە دەتوانیت بە تەواوی سەرنجت لەسەر ستراتیژیەتی بازرگانی خۆت بێت.

ئەگەر ٤٣ ساڵی ڕابردوو شتێکی فێرکردم، ئەوە ئەوەیە کە ئامرازەکان هەمیشە دەگۆڕدرێن — و ئەو بیناکارانەی کە گەشە دەکەن ئەوانەن کە وابەستەی کێشەکە دەمێننەوە نەک ڕستەسازی. جا تۆ گەشەپێدەرێکی تەواوی ژیانت بیت کە ئامانجەکەت دەدۆزیتەوە یان دامەزرێنەرێکی یەکەمجار بیت کە ئامادەی دروستکردنی شتێکی ڕاستەقینە بیت، بەربەستەکە هەرگیز لەوە کەمتر نەبووە.

دەست بکە بە بنیاتنانی ئەو بزنسەی کە هەمیشە خەیاڵت پێی کردووە. سویتی تەواوی 207 ئامرازی بازرگانی یەکگرتووی مێوایز بکۆڵەرەوە، بەشداری زیاتر لە 138,000 بەکارهێنەر بکە کە پێشتر کارەکانی زیرەکتر بەڕێوەدەبەن، و بزانە چی دەبێتە مومکین کاتێک تەکنەلۆژیاکە لە کۆتاییدا لە ڕێگاکەت دەردەچێت. ئەمڕۆ ئەکاونتی مێوایزەکەت لە app.mewayz.com دابمەزرێنە — خودی ٧ ساڵانەکەت پێی وابوو کە ئەوە سیحرە. خودی ٥٠ ساڵانەکەت دەزانێت کە تەنها بەڕاستی ئەندازیارییەکی باشە.