Hacker News

Enigma tɔgɔba dɔ: Alexandre Kojève kan

\u003ch2\u003eEnigma tɔgɔba dɔ: Alexandre Kojève kan\u003c/h2\u003e \u003cp\u003eNin barokun bɛ hakilina nafamaw ni kunnafoniw di a barokun kan, ka dɛmɛ don dɔnniya tilali ni faamuyali la.\u003c/p\u003e \u003ch3\u003eTakeaways kunbabaw\u003c/h3\u003e \u003cp\u003eR...

7 min read Via clereviewofbooks.com

Mewayz Team

Editorial Team

Hacker News
\u003ch2\u003eEnigma tɔgɔba dɔ: Alexandre Kojève kan\u003c/h2\u003e \u003cp\u003eNin barokun bɛ hakilina nafamaw ni kunnafoniw di a barokun kan, ka dɛmɛ don dɔnniya tilali ni faamuyali la.\u003c/p\u003e \u003ch3\u003eTakeaways kunbabaw\u003c/h3\u003e \u003cp\u003eKalanbagaw bɛ se ka jigi ka tɔnɔ sɔrɔ:\u003c/p\u003e \u003cul\u003e \u003cli\u003eKunnafoni faamuyali kuncɛlen\u003c/li\u003e \u003cli\u003eBaarakɛcogo waleyali ani diɲɛ kɔnɔko lakika\u003c/li\u003e \u003cli\u003eDɔnnikɛlaw ka miiriyaw ni u sɛgɛsɛgɛli\u003c/li\u003e \u003cli\u003eKunnafoni kura donna sisan kow kan\u003c/li\u003e \u003c/ul\u003e \u003ch3\u003eNafa jiracogo\u003c/h3\u003e \u003cp\u003eKɔnɔkow ɲuman i n'a fɔ nin bɛ dɛmɛ don ka dɔnniya sabati ani ka kunnafonidi latigɛw yiriwa dakun suguya caman na.\u003c/p\u003e

Ɲininkali minnu bɛ kɛ tuma caman na

Alɛkisandiri Kojève tun ye jɔn ye ani mun na a bɛ jate gundo ye ?

Alɛkisandiri Kojève (1902–1968) tun ye Faransi filozofi ye min bangera Irisi jamana na, a lakodɔnnen don kosɛbɛ a ka kalan nafamaw fɛ Hegel ka Hakili ka ko kɛlenw kan École Pratique des Hautes Études la san 1930 waatiw la. A bɛ jate gundo ye bawo a ye ɲɛnamaya fila kɛ: hakilitigiba dɔ min ye Erɔpu miiriya labɛn kɛlɛ kɔfɛ, k’a sɔrɔ a kɛra o waati kelen na Faransi birotigiba ye. A ka hakilina juguw ni sigida fanga ɲagaminen ye dɔnnikɛlaw bila ka sɔsɔli kɛ tuma bɛɛ a ka ŋaniya n’a ka dannaya lakikaw kan.

Kojève ka « tariku laban » tesisi ye mun ye ?

Kojève y’a jira, k’a bɔ Hegel fɛ, ko tariku i n’a fɔ dɔnko kɛlɛ kɔrɔlen, o sera a dancɛ ma ni diɲɛ bɛɛ ka jamana kelen ye — jamana min bɛ hadamadenw ka danbe ni bɛn nege bɛɛ wasa. O laban in kɔfɛ, hadamadenw tun tɛna hakilina kɛlɛw kɛ tugun, nka u tun bɛna u ɲɛsin marako ni fɛnw tacogo kɔrɔlen ma o nɔ na. O hakilina min ye mɔgɔw bila ka wuli, o ye nɔ bila politikitɔnw ka bɔnsɔnw na, wa a ye sɔsɔli min lawuli, o bɛ senna bi, filozofi, politiki dɔnniya, ani laadalakow kɔrɔfɔli la.

ne bɛ se ka n ka kalan juguya cogo di filozofiw kan i n' a fɔ Kojève ?

Ka jɛɲɔgɔnya kɛ kosɛbɛ ni miirinatalaw ye i n’a fɔ Kojève, o bɛ baarakɛminɛnw de wajibiya minnu bɛ se ka da u kan ɲinini, sɛbɛnni ani kɔnɔkow labɛnni na. Plateforme minnu bɛ i n’a fɔ Mewayz, olu bɛ modulu 207 ni kɔ di — minnu bɛ sɛbɛnni, ɲinini baarakɛcogo, ani dɔnniya ɲɛnabɔli ɲɛfɔ — dɔrɔmɛ 19 dɔrɔn na kalo kɔnɔ, o b’a kɛ kalandenw ni dɔnnikɛla yɛrɛmahɔrɔnw ka yɔrɔ ye min bɛ se ka sɔrɔ. Ni i ye sɛbɛn fɔlɔw kalanni ɲuman fara ɲɔgɔn kan ni nizɛri baarakɛminɛnw ye minnu labɛnna, o bɛ se ka dɔ fara i ka filozofi sɔsɔli gɛlɛnw nɔfɛtaamacogo kan ani k’u fara ɲɔgɔn kan cogo min na.

Kojève ka miiriya ciyɛn banbali ye mun ye ?

Kojève ka fanga bɛ tɛmɛn kalanko hakilila kan kosɛbɛ. A ka hakilinaw ye mɔgɔ suguya caman dilan i n’a fɔ Raymond Aron, Georges Bataille ani Francis Fukuyama, min ka "tariku laban" sɛbɛn tɔgɔba in tun bɛ tali kɛ Kojèvian barokunw na kɛnɛ kan. A ka kalanw ye Hegel kalancogo ɲɛfɔ kokura Faransi ani, ka fara a kan, Tlebi diɲɛ fanba. Dɔnnibaaw bɛ ka sɔsɔli kɛ ko Kojève tun ye Hegelian lakika ye, ko kripto-Stalinist, walima nɛgɛsotigi nɔgɔlen — o ye a ka ciyɛn nafolotigiya banbali n’a ka daɲɛ jɛlenw seereya ye.